Shloka 7
Udyoga Parva, Adhyāya 72 — Bhīmasena’s counsel on conciliation and Duryodhana’s disposition
न पर्यायो$स्ति यत् साम्य॑ त्वयि कुर्युविशाम्पते । बलतवत्तां हि मन्यन्ते भीष्मद्रोणकृपादिभि:
yudhiṣṭhira uvāca | na paryāyo 'sti yat sāmyam tvayi kuryur viśāmpate | balavattāṃ hi manyante bhīṣma-droṇa-kṛpādibhiḥ ||
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಪ್ರಜಾನಾಥ, ಅವರು ನಿನ್ನನ್ನು ಸಮಾನನೆಂದು ಒಪ್ಪಿ ಸಂಧಿ ಮಾಡುವಂತಹ ಮಾರ್ಗವೇ ಇಲ್ಲ. ಭೀಷ್ಮ, ದ್ರೋಣ, ಕೃಪ ಮೊದಲಾದವರು ಅವರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ, ಅವರು ತಮ್ಮನ್ನು ನಿನ್ನಿಗಿಂತ ಬಲಿಷ್ಠರೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನ್ಯಾಯವಾದ ಪಾಲನ್ನೂ ಕೊಡರು; ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಶಾಂತಿ ದುರ್ಲಭ.
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
A just peace requires willingness to recognize the other side’s rightful claim; when pride is reinforced by perceived military advantage and powerful allies, equitable settlement becomes impossible, making conflict more likely despite ethical preference for peace.
In the lead-up to war, Yudhiṣṭhira assesses the prospects of a fair compromise and concludes that the opponents will not agree to parity, because they feel emboldened by eminent warriors—Bhīṣma, Droṇa, and Kṛpa—standing with them.