Shloka 7
यदा परिकरिष्यन्ति ऐणेयानिव तन््तुना । अतरित्रानिव जले बाहुभिमामका रणे,जैसे व्याध हरिणके बच्चोंको जाल या फंदेमें फँसाकर खींचते हैं और जैसे जलका प्रवाह कर्णधाररहित नौकारोहियोंको भँवरमें डुबो देता है, उसी प्रकार जब मेरे सैनिक अपने बाहुबलसे पाण्डवोंको पीड़ित करेंगे, उस समय रथ और हाथीसवारोंसे भरी हुई मेरी विशाल वाहिनीकी ओर देखते हुए वे पाण्डव और वह श्रीकृष्ण सब अपना अहंकार त्याग देंगे
yadā parikariṣyanti aiṇeyān iva tantunā | ataritrān iva jale bāhubhir māmākā raṇe ||
ದುರ್ಯೋಧನನು ಹೇಳಿದನು—ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಯೋಧರು ತಮ್ಮ ಬಾಹುಬಲದಿಂದ ಪಾಂಡವರನ್ನು, ಬಲೆಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಜಿಂಕೆಮರಿಗಳನ್ನು ಬೇಟೆಗಾರನು ಎಳೆದು ತರುವಂತೆ ಹಿಡಿದು ಎಳೆದು ತರುವರು; ಹಾಗೆಯೇ, ಕರ್ಣಧಾರವಿಲ್ಲದ ದೋಣಿಯಲ್ಲಿರುವವರನ್ನು ನೀರಿನ ಪ್ರವಾಹವು ಭ್ರಮರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸುವಂತೆ ಅವರನ್ನು ಮಣಿಸುವರು. ಆಗ ರಥಗಳೂ ಗಜಾರೋಹಿಗಳೂ ತುಂಬಿರುವ ನನ್ನ ಮಹಾಸೇನೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಆ ಪಾಂಡವರೂ ಕೇಶವನೂ ತಮ್ಮ ದರ್ಪವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವರು.
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
The verse illustrates how arrogance and reliance on brute force distort moral judgment: Duryodhana imagines that sheer military pressure will break the Pāṇḍavas and even humble Kṛṣṇa. In the epic’s ethical frame, such overconfidence (mada/ahaṅkāra) is a sign of adharma and a precursor to downfall.
In Udyoga Parva, as war becomes imminent, Duryodhana speaks with swagger about the coming battle. He uses vivid similes—fawns dragged by a hunter’s net and helpless boatmen overwhelmed by water—to claim that his forces will overpower the Pāṇḍavas, forcing them (and Kṛṣṇa) to abandon their pride when confronted with his massive army.