Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

Dhṛtarāṣṭra–Duryodhana Dialogue on Peace and the Refusal of Compromise

रथो वेदी ख्रुवः खड्गो गदा स्लरुक्‌ कवचोडजिनम्‌ | चातुर्ोत्रं च धुर्या मे शरा दर्भा हविर्यश:

ratho vedī dhruvaḥ khaḍgo gadā sruk kavacājinaṃ | cāturotraṃ ca dhuryā me śarā darbhā havir yaśaḥ ||

ದುರ್ಯೋಧನನು ಹೇಳಿದನು—ನನ್ನ ರಥವೇ ವೇದಿ, ನನ್ನ ಖಡ್ಗವೇ ಖ್ರುವ (ಸ್ಥಿರಸ್ತಂಭ); ನನ್ನ ಗದೆಯೇ ಸ್ರುವ (ಆಹುತಿ ಚಮಚ), ನನ್ನ ಕವಚವೇ ಮೃಗಚರ್ಮ. ನನ್ನ ರಥವನ್ನು ಹೊರುವ ನಾಲ್ಕು ಕುದುರೆಗಳೇ ನಾಲ್ಕು ಹೋತೃಗಳು; ನನ್ನ ಬಾಣಗಳೇ ದರ್ಭ, ನನ್ನ ಯಶಸ್ಸೇ ಹವಿಸ್.

रथःchariot
रथः:
Karta
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Nominative, Singular
वेदीaltar
वेदी:
Karta
TypeNoun
Rootवेदी
FormFeminine, Nominative, Singular
ध्रुवःfixed post/pin (sacrificial stake; here: dhruva)
ध्रुवः:
Karta
TypeNoun
Rootध्रुव
FormMasculine, Nominative, Singular
खड्गःsword
खड्गः:
Karta
TypeNoun
Rootखड्ग
FormMasculine, Nominative, Singular
गदाmace
गदा:
Karta
TypeNoun
Rootगदा
FormFeminine, Nominative, Singular
स्रुक्ladle (for oblations)
स्रुक्:
Karta
TypeNoun
Rootस्रुक्
FormFeminine, Nominative, Singular
कवचम्armor
कवचम्:
Karta
TypeNoun
Rootकवच
FormNeuter, Nominative, Singular
अजिनम्animal skin (deerskin)
अजिनम्:
Karta
TypeNoun
Rootअजिन
FormNeuter, Nominative, Singular
चातुरोत्रम्the set of four (yoking-ropes/reins); lit. 'four-strap/rope set'
चातुरोत्रम्:
Karta
TypeNoun
Rootचातुरोत्र
FormNeuter, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
धुर्याःyoke-bearing; fit for the yoke (draft-animals)
धुर्याः:
Karta
TypeAdjective
Rootधुर्य
FormMasculine, Nominative, Plural
मेmy/of me
मे:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
शराःarrows
शराः:
Karta
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Nominative, Plural
दर्भाःdarbha-grass (kusha)
दर्भाः:
Karta
TypeNoun
Rootदर्भ
FormMasculine, Nominative, Plural
हविःoblation
हविः:
Karta
TypeNoun
Rootहविस्
FormNeuter, Nominative, Singular
यशःfame/glory
यशः:
Karta
TypeNoun
Rootयशस्
FormNeuter, Nominative, Singular

दुर्योधन उवाच

D
Duryodhana
C
chariot
A
altar (vedī)
S
sword (khaḍga)
M
mace (gadā)
S
sacrificial ladle (sruk)
A
armor (kavaca)
D
deerskin (ajina)
F
four horses
A
arrows
D
darbha grass
O
oblation (havis)
F
fame (yaśas)

Educational Q&A

The verse shows how Duryodhana reinterprets sacred Vedic sacrifice as a metaphor for warfare, revealing an ethical inversion: ritual symbols meant for dharma are appropriated to sanctify aggression and the pursuit of fame.

In Udyoga Parva, as the conflict moves toward war, Duryodhana speaks in a defiant, self-affirming tone, describing his martial preparations as if they were components of a yajña—chariot as altar, weapons as ritual implements, and fame as the offering.