Shloka 42
Sainyasaṅgraha and Bhāga-Vyavasthā (Forces Assembled and Rival Allocations) | सैन्यसंग्रह-भागव्यवस्था
भरतनन्दन! जो भूपाल मेरा प्रिय करना चाहते हैं, वे सब उन पाण्डवोंको आगे बढ़नेसे उसी प्रकार रोक देंगे, जैसे फन्देसे हिरनके बच्चोंको रोका जाता है ।।
bharatanandana! ye bhūpālā mama priyaṁ kartum icchanti, te sarve tān pāṇḍavān agre gantuṁ tathā rotsyianti yathā phandena hariṇa-śiśūn rotsyante. mahatā rathavaṁśena śarajālaiś ca māmakaiḥ abhidrūtā bhaviṣyanti pañcālāḥ pāṇḍavaiḥ saha.
ಓ ಭರತನಂದನ! ನನ್ನ ಪ್ರಿಯವನ್ನು ಮಾಡಲು ಬಯಸುವ ಭೂಪಾಲರೆಲ್ಲ ಪಾಂಡವರ ಮುಂದಾಟವನ್ನು, ಬಲೆಯಿಂದ ಜಿಂಕೆ ಮರಿಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವಂತೆ, ತಡೆದು ನಿಲ್ಲಿಸುವರು. ನನ್ನ ಪಕ್ಷದ ಮಹಾ ರಥಸೇನೆ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಯೋಧರ ಬಾಣಜಾಲದಿಂದ ಆಘಾತಗೊಂಡು, ಪಾಂಚಾಲರು ಪಾಂಡವರೊಡನೆ ಓಡಿ ಹೋಗುವರು.
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how attachment to power and the desire for dominance can eclipse dharma: Duryodhana measures success by military force and political loyalty, not by justice, restraint, or reconciliation.
In the Udyoga Parva’s pre-war negotiations and mobilization, Duryodhana boasts that allied kings will stop the Pāṇḍavas’ advance and that his chariot forces and arrow volleys will rout the Pāṇḍavas and their Pāñcāla allies.