Shloka 69
उद्योगपर्व — अध्याय ५४: दुर्योधनस्य धृतराष्ट्रं प्रति बलप्रशंसन-युक्तः आश्वासनवादः
Duryodhana’s Reassurance and Force-Praise to Dhritarashtra
Devanagari script
इत्युक्त्वा संजयं भूय: पर्यपृच्छत भारत । विवित्सु: प्राप्तकालानि ज्ञात्वा परपुरंजय:,जनमेजय! ऐसा कहकर शत्रुनगरविजयी दुर्योधनने शत्रुओंकी स्थिति जान लेनेके पश्चात् समयोचित कर्तव्योंकी जानकारीके लिये पुनः संजयसे प्रश्न किया
Transliteration
ity uktvā sañjayaṁ bhūyaḥ paryapṛcchata bhārata | vivitsuḥ prāptakālāni jñātvā parapuraṁjayaḥ ||
Translation
ಇಂತೆ ಹೇಳಿ, ಓ ಭಾರತ! ಶತ್ರುನಗರವಿಜಯಿ ದುರ್ಯೋಧನನು ಶತ್ರುಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡ ನಂತರ, ಕಾಲೋಚಿತ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಆಸಕ್ತನಾಗಿ, ಮತ್ತೆ ಸಂಜಯನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು.
Word by Word
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
TypeVerb
Rootवच्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), parasmaipada (usage)
संजयम्Sanjaya (as object)
संजयम्:
Karma
TypeNoun
Rootसंजय
Formmasculine, accusative, singular
भूयःagain, further
भूयः:
TypeIndeclinable
Rootभूयस्
पर्यपृच्छतasked, inquired
पर्यपृच्छत:
TypeVerb
Rootप्रच्छ्
Formimperfect (लङ्), third, singular, parasmaipada
भारतO Bharata (address)
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
Formmasculine, vocative, singular
विवित्सुःwishing to know
विवित्सुः:
Karta
TypeAdjective
Rootविवित्सु
Formउ (desiderative adjective: 'wishing to know'), masculine, nominative, singular
प्राप्तकालानिtimely matters / appropriate occasions
प्राप्तकालानि:
Karma
TypeNoun
Rootप्राप्तकाल
Formneuter, accusative, plural
ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
TypeVerb
Rootज्ञा
Formक्त्वा (absolutive/gerund), parasmaipada (usage)
परपुरंजयःconqueror of enemy cities (epithet)
परपुरंजयः:
Karta
TypeNoun
Rootपरपुरंजय
Formmasculine, nominative, singular
जनमेजयO Janamejaya (address)
जनमेजय:
TypeNoun
Rootजनमेजय
Formmasculine, vocative, singular
Speaker
दुर्योधन उवाच
Characters & Entities
द
दुर्योधन (Duryodhana)स
संजय (Sañjaya)भ
भारत (Bhārata)ज
जनमेजय (Janamejaya)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes