Shloka 68
Udyoga-parva Adhyāya 47 — Arjuna’s Deterrent Declaration
Sañjaya’s Report
इन्द्रो वा ते हरिमान् वज़हस्त: पुरस्ताद् यातु समरे5रीन् विनिध्नन् । सुग्रीवयुक्तेन रथेन वा ते पश्चात् कृष्णो रक्षतु वासुदेव:,“एक दिनकी बात है, मैं पूर्वाह्ककालमें संध्या-वन्दन एवं गायत्रीजप करके आचमनके पश्चात् बैठा हुआ था, उस समय एक ब्राह्मणने आकर एकान्तमें मुझसे यह मधुर वचन कहा --कुन्तीनन्दन! तुम्हें दुष्कर कर्म करना है। सव्यसाचिन! तुम्हें अपने शत्रुओंके साथ युद्ध करना होगा। बोलो, क्या चाहते हो? इन्द्र उच्चै:श्रवा घोड़ेपर बैठकर वज्र हाथमें लिये तुम्हारे आगे-आगे समरभूमिमें शत्रुओंका नाश करते हुए चलें अथवा सुग्रीव आदि अश्वोंसे जुते हुए रथपर बैठकर वसुदेवनन्दन भगवान् श्रीकृष्ण पीछेकी ओरसे तुम्हारी रक्षा करें
sañjaya uvāca | indro vā te harimān vajrahastaḥ purastād yātu samare 'rīn vinighnan | sugrīvayuktena rathena vā te paścāt kṛṣṇo rakṣatu vāsudevaḥ |
ಅಥವಾ ವಜ್ರಹಸ್ತ ಮಹೇಂದ್ರನು ತನ್ನ ಹರಿತ ಅಶ್ವದ ಮೇಲೆ ಏರಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಮುಂದಾಗಿ ಹೋಗಿ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲಿ; ಇಲ್ಲವೆ ಸುಗ್ರೀವ ಮೊದಲಾದ ವೇಗಶಾಲಿ ಅಶ್ವಗಳಿಂದ ಜೋಡಿಸಿದ ರಥದಲ್ಲಿ ವಾಸುದೇವ ಕೃಷ್ಣನು ನಿನ್ನ ಹಿಂದೆ ನಿಂತು ನಿನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights that in a righteous but difficult war, one may seek overwhelming power (Indra destroying foes) or the steadier safeguard of Kṛṣṇa’s protection; ethically, it points to victory grounded in dharma and divine-aligned guidance rather than mere aggression.
Sañjaya reports a message presenting a choice of divine support for the coming battle: Indra could lead from the front annihilating enemies, or Kṛṣṇa Vāsudeva could protect from behind while the warrior advances—underscoring the gravity of the impending conflict.