Shloka 66
Udyoga-parva Adhyāya 47 — Arjuna’s Deterrent Declaration
Sañjaya’s Report
सभ्राता वै सहसैन्य: सभृत्यो भ्रष्टैश्वर्य: क्रोधवशो5ल्पचेता: । दर्पस्यान्ते निहतो वेपमान: पश्चान्मन्दस्तप्स्यति धार्तराष्ट्र:,“सदा क्रोधके वशमें रहनेवाला अल्पबुद्धि मूढ़ दुर्योधन जब भाई, भृत्यगण तथा सेनाओंसहित एऐश्वर्यसे भ्रष्ट एवं आहत होकर काँपने लगेगा, उस समय सारा घमंड चूर-चूर हो जानेपर उसे (अपने कुकृत्योंके लिये) बड़ा पश्चात्ताप होगा
sa-bhrātā vai saha-sainyaḥ sa-bhṛtyo bhraṣṭaiśvaryaḥ krodha-vaśo 'lpa-cetāḥ | darpasyānte nihato vepamānaḥ paścān mandaḥ tapsyati dhārtarāṣṭraḥ ||
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಯಾವಾಗಲೂ ಕ್ರೋಧವಶನಾಗಿ ಅಲ್ಪಚೇತನ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಪುತ್ರನು, ಕೊನೆಗೆ ಹತನಾಗಿ, ಗರ್ವ ಚೂರಾಗಿ, ರಾಜ್ಯೈಶ್ವರ್ಯ ಕಳೆದು ನಡುಗುವನು—ಅವನೊಂದಿಗೆ ಸಹೋದರರು, ಸೇವಕರು, ಸೇನೆಗಳೂ ಕುಸಿಯುವವು—ಆಗ ಆ ಮೂಢನು ತನ್ನ ದುಷ್ಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ದಹಿಸುವ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದಲ್ಲಿ ತಪಿಸುವನು.
संजय उवाच
Educational Q&A
Unchecked anger and arrogance cloud judgment and lead to ruin; remorse often comes only after power and support are lost, showing the ethical necessity of self-control and humility before consequences become irreversible.
Sañjaya foretells Duryodhana’s end: after being defeated and stripped of sovereignty, with his brothers, followers, and army collapsing around him, his pride will be crushed and he will be left trembling and tormented by regret.