Shloka 53
Sanatsujāta–Dhṛtarāṣṭra Saṃvāda: Pramāda as Mṛtyu
Chapter 42
राजन! वास्तवमें वेदके तत्त्वको जाननेवाला कोई नहीं है अथवा यों समझो कि कोई बिरला ही उनका रहस्य जान पाता है। जो केवल वेदके वाक्योंको जानता है, वह वेदोंके द्वारा जाननेयोग्य परमात्माको नहीं जानता; किंतु जो सत्यमें स्थित है, वह वेददवेद्य परमात्माको जानता है ।। न वेदानां वेदिता कश्रिदस्ति वेद्येन वेदं न विदुर्न वेद्यम् । यो वेद वेदं स च वेद वेद्यं यो वेद वेद्यं नस वेद सत्यम्,जाननेवालोंमेंसे कोई भी वेदोंको अर्थात् उनके रहस्यको जाननेवाला नहीं है; क्योंकि जाननेमें आनेवाले मन-बुद्धि आदिके द्वारा न तो कोई वेदके रहस्यको जान पाता है और न जाननेयोग्य परमात्मतत्त्वको ही। जो मनुष्य केवल कर्म-विधायक वेदको जानता है; वह तो बुद्धिद्वारा जाननेमें आनेवाले पदार्थोंको ही जानता है; किंतु जो बुद्धिद्वारा जाननेयोग्य पदार्थोकोी जानता है, वह (सकामी पुरुष) वास्तविक तत्त्व परब्रह्म परमात्माको नहीं जानता
rājan! vāstavam eva vedasya tattvaṃ jñātā kaścid nāsti, athavā evaṃ manyasva—kaścid virala eva tad-rahasyaṃ jānāti. yaḥ kevalaṃ veda-vākyāni jānāti sa vedair veditavyaṃ paramātmānaṃ na jānāti; kintu yaḥ satye tiṣṭhati sa veda-avedyaṃ paramātmānaṃ jānāti. || na vedānāṃ veditā kaścid asti; vedyena vedaṃ na vidur na vedyam | yo veda vedaṃ sa ca veda vedyam; yo veda vedyam na sa veda satyam ||
ಓ ರಾಜನೇ, ವೇದತತ್ತ್ವವನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ತಿಳಿದವನು ಬಹಳ ವಿರಳ; ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಯಾರೋ ಅದರ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ವೇದವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ತಿಳಿದವನು ವೇದಗಳಿಂದ ತಿಳಿಯಬೇಕಾದ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದವನು ಆ ವೇದಾತೀತ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞೇಯ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ವೇದಸಾರವೂ ಆ ಪರಮತತ್ತ್ವವೂ ತಿಳಿಯದು; ವೇದವನ್ನು ಸಾರವಾಗಿ ತಿಳಿದವನೇ ಜ್ಞೇಯವನ್ನೂ ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ; ‘ಜ್ಞೇಯ’ ಮಾತ್ರ ತಿಳಿದೇನೆ ಎನ್ನುವವನು ಸತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
सनत्युजात उवाच