Shloka 64
उद्योगपर्व — अध्याय 33: धृतराष्ट्र-विदुर संवादः (विदुरनीतिः)
आत्मना55त्मानमन्विच्छेन्मनोबुद्धीन्द्रियैर्यतै: । आत्मा होवात्मनो बन्धुरात्मैव रिपुरात्मन:
ātmanā ātmānam anvicchen manobuddhīndriyaiḥ yataiḥ | ātmā hy ātmanaḥ bandhur ātmaiva ripur ātmanaḥ ||
ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿಸಿ, ಮನುಷ್ಯನು ತನ್ನಿಂದಲೇ ತನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಬೇಕು; ಏಕೆಂದರೆ ಆತ್ಮನೇ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಬಂಧು, ಆತ್ಮನೇ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಶತ್ರು.
विदुर उवाच
Educational Q&A
Mastery of mind, intellect, and senses is the means to self-knowledge; when disciplined, one’s own self supports one’s welfare, and when undisciplined, it undermines it.
In the Udyoga Parva’s counsel-filled setting before the great war, Vidura delivers ethical instruction, emphasizing inner governance as the foundation for right action and sound judgment.