Shloka 83
Adhyaya 32: Saṃjaya’s Return, Audience with Dhṛtarāṣṭra, and Ethical Admonition
षण्णामात्मनि नित्यानामैश्वर्य योडथिगच्छति । न स पापै: कुतो<नर्थर्युज्यते विजितेन्द्रिय:
ṣaṇṇām ātmani nityānām aiśvaryaṃ yo ’dhigacchati | na sa pāpaiḥ kuto ’narthair yujyate vijitendriyaḥ ||
ವಿದುರನು ಹೇಳಿದನು—ತನ್ನೊಳಗೆ ಸದಾ ನೆಲೆಸಿರುವ ಆರು ಅಂತರಂಗ ಶತ್ರುಗಳು (ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಲೋಭ, ಮೋಹ, ಮದ, ಮಾತ್ಸರ್ಯ) ಇವರನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಜಿತೇಂದ್ರಿಯನು ಪಾಪಗಳಿಂದ ಲಿಪ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಹಾಗಾದರೆ ಆ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಅನರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಹೇಗೆ ಸಿಲುಕುವನು?
विदुर उवाच
Educational Q&A
Mastery over the six inner enemies (desire, anger, greed, delusion, pride, envy) is the foundation of ethical life: when the senses are conquered, sin does not cling, and therefore the downstream harms born of sin also cannot bind a person.
In Udyoga Parva, Vidura delivers moral and political counsel (nīti) during the tense pre-war negotiations. Here he emphasizes inner discipline as the root of faultless conduct, implying that true safety and well-being come from self-mastery rather than external power.