Mahabharata — Udyoga Parva, Shloka 116
Udyoga-parva Adhyāya 3 — Sātyaki on Inner Disposition, Legitimacy, and Coercive Readiness
न व्यवस्यन्ति पाण्डूनां प्रदातुं पैतृक वसु । वे भीष्म, द्रोण और विदुरके बहुत अनुनय-विनय करनेपर भी पाण्डवोंको उनका पैतृक धन वापस देनेका निश्चय अथवा प्रयास नहीं कर रहे हैं
na vyavasyanti pāṇḍūnāṃ pradātuṃ paitṛkaṃ vasu |
ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಅವರು ಪಾಂಡವರ ಪೈತೃಕ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಮರಳಿ ನೀಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಭೀಷ್ಮ, ದ್ರೋಣ ಮತ್ತು ವಿದುರರ ಬಹು ಅನುನಯ-ವಿನಯ ಹಾಗೂ ಸಮಾಧಾನೋಪದೇಶಗಳಾದರೂ, ಅವರು ನಿರ್ಣಯವನ್ನೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ—ಪಾಂಡವರಿಗೆ ಅವರ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಹಕ್ಕನ್ನು ಮರಳಿ ಒಪ್ಪಿಸಲು; ಈ ನ್ಯಾಯವಿಮುಖತೆಯೇ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಂಘರ್ಷದ ಕಡೆ ತಳ್ಳುತ್ತದೆ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Refusing to restore another’s rightful inheritance—despite wise elders urging reconciliation—signals adharma: it violates justice, undermines legitimate order, and makes violence more likely. Ethical governance requires honoring rightful claims and heeding principled counsel.
In the lead-up to war, the Kaurava side remains unwilling to return the Pāṇḍavas’ ancestral share. Even the persuasive efforts of respected elders—Bhīṣma, Droṇa, and Vidura—fail to move them toward a decision or concrete action of restitution.