Shloka 20
अध्याय २९ — वासुदेव–संजय संवादः
Karma, Varṇa-Dharma, and the Ethics of Governance
गुणैरनेकै: प्रवरैश्न युक्तो विज्ञानवान् नैव च निष्ठरो यः । स्नेहादमर्ष सहते सदैव स सोमदत्त: पूजनीयो मतो मे,जो अनेक श्रेष्ठ गुणोंसे विभूषित और ज्ञानवान् हैं, जिनमें निल्ठरताका लेशमात्र भी नहीं है, जो स्नेहवश सदा ही हमलोगोंका क्रोध सहन करते रहते हैं, वे सोमदत्त भी मेरे लिये पूजनीय हैं
yudhiṣṭhira uvāca |
guṇair anekaiḥ pravaraiś ca yukto vijñānavān naiva ca niṣṭhuro yaḥ |
snehād amarṣaṃ sahate sadaiva sa somadattaḥ pūjanīyo mato me ||
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ಅನೇಕ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ವಿವೇಕವಂತನಾಗಿ, ಲೇಶಮಾತ್ರವೂ ಕಠೋರನಲ್ಲದವನು; ಸ್ನೇಹದಿಂದ ನಮ್ಮ ಕೋಪವನ್ನೂ ಸದಾ ಸಹಿಸುವವನು—ಆ ಸೋಮದತ್ತನು ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪೂಜ್ಯನಾಗಿದ್ದಾನೆ।
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Yudhiṣṭhira upholds an ethical ideal: true worthiness of honor lies in excellent character—wisdom, gentleness (absence of harshness), and patient forbearance of others’ anger, especially when motivated by affection and a desire to preserve relationships.
In the Udyoga Parva’s pre-war deliberations, Yudhiṣṭhira speaks of those who deserve respect even amid rising conflict. He singles out Somadatta as a virtuous, wise, and non-harsh person who repeatedly endures the Pandavas’ anger out of goodwill, and therefore should be honored.