Shloka 16
Udyoga-parva Adhyāya 28: Dharmādharmalakṣaṇa in Āpad
Crisis-Discernment of Right and Wrong
यमो राजा वैश्रवण: कुबेरो गन्धर्वयक्षाप्सरसश्व सूत । ब्रह्मविद्यां ब्रह्मचर्य क्रियां च निषेवमाणा ऋषयोअमुत्र भान्ति,सूत! यमराज, विश्रवाके पुत्र कुबेर, गन्धर्व, यक्ष तथा अप्सराएँ भी अपने-अपने कर्मोंके प्रभावसे ही स्वर्गमें विराजमान हैं। ब्रह्मज्ञान तथा ब्रह्मचर्यकर्मका सेवन करनेवाले महर्षि भी कर्मबलसे ही परलोकमें प्रकाशमान हो रहे हैं
yamo rājā vaiśravaṇaḥ kuberaḥ gandharva-yakṣāpsarasaś ca sūta | brahma-vidyāṁ brahma-carya-kriyāṁ ca niṣevamāṇā ṛṣayo 'mutra bhānti, sūta ||
ವಾಯು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಸೂತ! ಯಮರಾಜ, ವೈಶ್ರವಣ ಕುಬೇರ, ಹಾಗೆಯೇ ಗಂಧರ್ವರು, ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರಸರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕರ್ಮಬಲದಿಂದಲೇ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯೆ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಶಾಸನ ಮತ್ತು ವೈದಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವ ಮಹರ್ಷಿಗಳೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಆಚರಿತ ಕರ್ಮಶಕ್ತಿಯಿಂದ ದೀಪ್ತಿಮಾನರಾಗುತ್ತಾರೆ.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes karma-phala: beings—whether divine officials like Yama and Kubera or celestial classes like Gandharvas and Apsarases—attain their heavenly radiance through the force of their own deeds; similarly, sages become luminous in the next world through sustained practice of Brahma-knowledge, brahmacarya, and religious observances.
Vāyudeva addresses Sūta and illustrates, by listing well-known heavenly figures and sages, that status and splendor in the other world are grounded in one’s performed duties and disciplines, not merely in birth or title.