Shloka 4
Indra-vijaya Upākhyāna and Śalya’s Assurance to Yudhiṣṭhira (इन्द्रविजयोपाख्यानम् — शल्ययुधिष्ठिरसंवादः)
Devanagari script
स समेत्य महेन्द्राण्या देवराज: शतक्रतुः । मुदा परमया युक्त: पालयामास देवराट्,सौ यज्ञोंका अनुष्ठान करनेवाले देवराज इन्द्र अपनी महारानी शचीसे मिलकर अत्यन्त आनन्दित हो स्वर्गका पालन करने लगे
Transliteration
sa sametya mahendrāṇyā devarājaḥ śatakratuḥ | mudā paramayā yuktaḥ pālayāmāsa devarāṭ ||
Translation
ಶಲ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ದೇವರಾಜ ಶತಕ್ರತು ಇಂದ್ರನು ಮಹೇಂದ್ರಾಣಿ (ಶಚಿ)ಯನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡು ಪರಮಾನಂದದಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ದೇವಾಧಿರಾಜನಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಾಲಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು.
Word by Word
सःhe (that one)
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
समेत्यhaving met (together with)
समेत्य:
Karta
TypeVerb
Rootसम्-इ (इण्)
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage), having met/after meeting
महेन्द्राण्याwith Mahendrāṇī (Śacī), the queen of Indra
महेन्द्राण्या:
Karana
TypeNoun
Rootमहेन्द्राणी
FormFeminine, Instrumental, Singular
देवराजःthe king of the gods
देवराजः:
Karta
TypeNoun
Rootदेवराज
FormMasculine, Nominative, Singular
शतक्रतुःŚatakratu (Indra; performer of a hundred sacrifices)
शतक्रतुः:
Karta
TypeNoun
Rootशतक्रतु
FormMasculine, Nominative, Singular
मुदाwith joy
मुदा:
Karana
TypeNoun
Rootमुद्
FormFeminine, Instrumental, Singular
परमयाwith supreme (great)
परमया:
Karana
TypeAdjective
Rootपरम
FormFeminine, Instrumental, Singular
युक्तःendowed/possessed (of)
युक्तः:
Karta
TypeVerb
Rootयुज्
Formक्त (past passive participle used adjectivally), Masculine, Nominative, Singular
पालयामासprotected/ruled (kept)
पालयामास:
Karta
TypeVerb
Rootपाल्
Formलिट् (periphrastic perfect), Third, Singular, Parasmaipada
देवराट्the sovereign of the gods (Indra)
देवराट्:
Karta
TypeNoun
Rootदेवराज्/देवराट्
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
शल्य उवाच
Characters & Entities
Ś
ŚalyaI
Indra (Devarāja, Śatakratu, Devarāṭ)Ś
Śacī (Mahendrāṇī)S
Svarga (heaven)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes