Shloka 34

भीष्मधृतराष्ट्रसंवादः — पाण्डवबलप्रशंसा

Bhishma–Dhritarashtra Dialogue: Appraisal of Pandava Strength

Devanagari script

एष राक्षससैन्यानां सर्वेषां रथसत्तम: । मायावी दृढवैरश्न समरे विचरिष्यति,मायावी, वैरभावको दृढ़तापूर्वक सुरक्षित रखनेवाला तथा समस्त राक्षस सैनिकोंमें श्रेष्ठ रथी यह अलम्बुष संग्रामभूमिमें (निर्भय होकर) विचरेगा

Transliteration

eṣa rākṣasa-sainyānāṁ sarveṣāṁ ratha-sattamaḥ | māyāvī dṛḍha-vairaś ca samare vicariṣyati ||

Translation

ಇವನು ಎಲ್ಲಾ ರಾಕ್ಷಸಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥಿಕನು—ಮಾಯಾವಿ, ವೈರವಿನಲ್ಲಿ ದೃಢ. ಸಮರಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುವನು.

Word by Word

• एषः: this (one)
• एषः: Karta
• Type: Pronoun
• Root: एतद्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• राक्षससैन्यानाम्: of the demon-armies
• राक्षससैन्यानाम्: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: राक्षससैन्य
• Form: Neuter, Genitive, Plural

• सर्वेषाम्: of all
• सर्वेषाम्: Adhikarana
• Type: Adjective
• Root: सर्व
• Form: Masculine/Neuter, Genitive, Plural

• रथसत्तमः: the best of chariot-warriors
• रथसत्तमः: Karta
• Type: Noun
• Root: रथसत्तम
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• मायावी: illusion-skilled, magical
• मायावी: Karta
• Type: Adjective
• Root: मायाविन्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• दृढवैरः: firm in enmity, of steadfast hostility
• दृढवैरः: Karta
• Type: Adjective
• Root: दृढवैर
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• समरे: in battle
• समरे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: समर
• Form: Masculine, Locative, Singular

• विचरिष्यति: will roam/move about
• विचरिष्यति: Karta
• Type: Verb
• Root: वि + चर्
• Form: Simple Future (Luṭ), Third, Singular, Parasmaipada

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhīṣma
• Rākṣasa troops
• Alambuṣa