Shloka 6
Ulūka’s Provocation and Keśava’s Counter-Message (उलूकदूत्ये केशवप्रत्युत्तरम्)
आहृक्योपद्वरे राजन्नुलूकमिदमब्रवीत् । राजेन्द्र! भरतनन्दन! नरश्रेष्ठ! दुर्योधनने कर्ण, भाई दुःशासन तथा सुबलपुत्र शकुनिसे सम्भाषण एवं सलाह करके उलूकको एकान्तमें बुलाकर उसे इस प्रकार कहा-- || ४-५ ६ || उलूक गच्छ कैतव्य पाण्डवान् सहसोमकान्,पाण्डवानां कुरूणां च युद्धं लोकभयंकरम् । द्यूतकृशल शकुनिके पुत्र उलूक! तुम सोमकों और पाण्डवोंके पास जाओ तथा वहाँ पहुँचकर वासुदेव श्रीकृष्णके सामने ही उनसे मेरा यह संदेश कहो--“कितने ही वर्षोंसे जिसका विचार चल रहा था, वह सम्पूर्ण जगत्के लिये अत्यन्त भयंकर कौरव-पाण्डवोंका युद्ध अब सिरपर आ पहुँचा है
sañjaya uvāca |
āhṛkyo'padvare rājann ulūkam idam abravīt |
rājendra bharatanandana naraśreṣṭha duryodhanaḥ karṇaṃ bhrātaraṃ duḥśāsanaṃ tathā subalaputraṃ śakuniṃ ca sambhāṣya mantrayitvā ulūkam ekānte āhūya tam evaṃ uvāca |
ulūka gaccha kaitavya pāṇḍavān sahasomakān |
pāṇḍavānāṃ kurūṇāṃ ca yuddhaṃ lokabhayaṅkaram ||
ಓ ರಾಜನೇ, ಸಭಾಮಂಟಪದ ದ್ವಾರಪ್ರಾಂತದಲ್ಲಿ ಉಲೂಕನು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು. ನಂತರ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಭರತನಂದನ, ನರಶ್ರೇಷ್ಠ ದುರ್ಯೋಧನನು ಕರ್ಣ, ಸಹೋದರ ದುಃಶಾಸನ ಮತ್ತು ಸುಬಲಪುತ್ರ ಶಕುನಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಲಹೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಉಲೂಕನನ್ನು ಏಕಾಂತಕ್ಕೆ ಕರೆದು ಹೀಗೆಂದನು—“ಓ ಕಪಟ ಉಲೂಕಾ! ಸೋಮಕರೊಂದಿಗೆ ಪಾಂಡವರ ಬಳಿಗೆ ತಕ್ಷಣ ಹೋಗು. ಅವರಿಗೆ ಹೇಳು—ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಚಿಂತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪಾಂಡವ-ಕುರು ಯುದ್ಧವು ಈಗ ಸಮೀಪಿಸಿದೆ; ಅದು ಲೋಕವನ್ನೆಲ್ಲ ಭಯಗೊಳಿಸುವದು.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how war is consciously escalated through private counsel and provocative messaging. Ethically, it underscores the danger of deceitful diplomacy and pride-driven decisions that make a conflict ‘fearsome to the world,’ affecting far more than the immediate rivals.
Duryodhana, after consulting Karna, Duhshasana, and Shakuni, privately instructs Uluka to go as an envoy to the Pandavas (with the Somakas) and deliver a message announcing that the long-anticipated Kuru–Pandava war is now imminent and will be dreadful for the world.