Shloka 13

Rukmī’s Offer of Aid and Arjuna’s Refusal (रुक्मिप्रस्तावः—अर्जुनप्रत्याख्यानम्)

Devanagari script

पर्वतानां यथा मेरु: सुपर्ण: पक्षिणां यथा । कुमार इव देवानां वसूनामिव हव्यवाट्‌,'जैसे किरणोंवाले तेजस्वी पदार्थोंके सूर्य, वृक्ष और ओषधियोंके चन्द्रमा, यक्षोंके कुबेर, देवताओंके इन्द्र, पर्वतोंके मेरु, पक्षियोंके गरुड़, समस्त देवयोनियोंके कार्तिकिय और वसुओंके अग्निदेव अधिपति एवं संरक्षक हैं (उसी प्रकार आप हमारी समस्त सेनाओंके अधिनायक और संरक्षक हों)

Transliteration

parvatānāṁ yathā meruḥ suparṇaḥ pakṣiṇāṁ yathā | kumāra iva devānāṁ vasūnām iva havyavāṭ ||

Translation

ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಮೇರು, ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಸುಪರ್ಣ (ಗರುಡ), ದೇವರಲ್ಲಿ ಕುಮಾರ (ಕಾರ್ತಿಕೇಯ), ವಸುಗಳಲ್ಲಿ ಹವ್ಯವಾಟ್ (ಅಗ್ನಿ) ಹೇಗೆ ಪ್ರಧಾನನೋ—ಹಾಗೆಯೇ ನೀವು ನಮ್ಮ ಸಮಸ್ತ ಸೇನೆಗಳ ಅಧಿನಾಯಕನೂ ರಕ್ಷകനೂ ಆಗಿರಿ।

Word by Word

पर्वतानाम्of mountains

यथाas/just as

मेरुःMeru (the chief mountain)

सुपर्णःSuparṇa (Garuḍa)

पक्षिणाम्of birds

यथाas/just as

कुमारःKumāra (Skanda/Kārttikeya)

इवlike/as

देवानाम्of the gods

वसूनाम्of the Vasus

इवlike/as

हव्यवाट्Havyavāṭ (Agni, receiver of oblations)

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

Vaiśampāyana

Meru

Suparṇa (Garuḍa)

Kumāra (Kārttikeya/Skanda)

Vasus

Havyavāṭ (Agni)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes