Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

Adhyāya 152: Kaurava-sainyavibhāgaḥ

Division and Standardization of the Kaurava Host

विराटद्रुपदाभ्यां च सपुत्राभ्यां समन्वितम्‌ | केकयैरव॑ष्णिभिश्लैव पार्थिव: शतशो वृतम्‌,जनमेजयने पूछा--मुने! दुर्योधनने जब यह सुना कि राजा युधिष्ठिर युद्धकी इच्छासे सेनाओंके साथ यात्रा करके भगवान्‌ श्रीकृष्णके द्वारा सुरक्षित हो कुरुक्षेत्रमें पहुँच गये और वहाँ सेनाका पड़ाव डाले बैठे हैं, पुत्रोंसहित राजा विराट और ट्रुपद भी उनके साथ हैं, केकयराजकुमार, वृष्णिवंशी योद्धा तथा सैकड़ों भूपाल उन्हें घेरे रहते हैं तथा वे आदित्योंसहित घिरे हुए देवराज इन्द्रकी भाँति अनेक महारथी योद्धाओंद्वारा सुरक्षित हैं, तब उसने क्या किया?

virāṭa-drupadābhyāṁ ca sa-putrābhyāṁ samanvitam | kekayair vṛṣṇibhiś caiva pārthivaḥ śataśo vṛtam ||

(ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಸೇನೆ) ವಿರಾಟ ಮತ್ತು ದ್ರುಪದರು ತಮ್ಮ ಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದರು; ಕೇಕಯರು, ವೃಷ್ಣಿವಂಶೀಯರು ಹಾಗೂ ನೂರಾರು ರಾಜರು ಅದನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದರು. ಯುದ್ಧಾಭಿಲಾಷೆಯಿಂದ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಶಿಬಿರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆಂದು ಕೇಳಿ, ದುರ್ಯೋಧನನು ಆಗ ಏನು ಮಾಡಿದನು?

विराटby/with (king) Virāṭa
विराट:
Karana
TypeNoun
Rootविराट
FormMasculine, Instrumental, Singular
द्रुपदाभ्याम्by/with Drupada (and another; dual form)
द्रुपदाभ्याम्:
Karana
TypeNoun
Rootद्रुपद
FormMasculine, Instrumental, Dual
and
:
TypeIndeclinable
Root
together with
:
Karana
TypeAdjective
Root
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Dual
पुत्राभ्याम्with (their) sons (two; dual)
पुत्राभ्याम्:
Karana
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Instrumental, Dual
समन्वितम्accompanied, attended, endowed
समन्वितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसम्+अन्वि+त (समन्वित)
FormNeuter, Accusative, Singular
केकयैःby/with the Kekayas
केकयैः:
Karana
TypeNoun
Rootकेकय
FormMasculine, Instrumental, Plural
वृष्णिभिःby/with the Vṛṣṇis
वृष्णिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootवृष्णि
FormMasculine, Instrumental, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
पार्थिवःthe king, the ruler
पार्थिवः:
Karta
TypeNoun
Rootपार्थिव
FormMasculine, Nominative, Singular
शतशःby hundreds, in hundreds
शतशः:
TypeIndeclinable
Rootशतशस्
वृतम्surrounded, encompassed
वृतम्:
Karta
TypeAdjective
Rootवृ (क्त; वृत)
FormMasculine, Nominative, Singular

जनमेजय उवाच

J
Janamejaya
V
Virāṭa
D
Drupada
S
sons of Virāṭa
S
sons of Drupada
K
Kekayas
V
Vṛṣṇis
K
kings (pārthivāḥ)
Y
Yudhiṣṭhira
Ś
Śrī Kṛṣṇa
K
Kurukṣetra
I
Indra
Ā
Ādityas
D
Duryodhana