Shloka 5

उद्योगपर्व — अध्याय १५१: कृष्णस्य कौरव-अवज्ञा-निर्णयः तथा पाण्डव-योगाज्ञा

Krishna on the Kauravas’ Rejection of Counsel; Pandava Readiness Ordered

Devanagari script

विद्राव्य शतशो गुल्मान्‌ धार्तराष्ट्रस्य सैनिकान्‌ । पर्यक्रामत्‌ समन्ताच्च पार्थेन सह केशव:

Transliteration

vidrāvya śataśo gulmān dhārtarāṣṭrasya sainikān | paryakrāmat samantācca pārthena saha keśavaḥ ||

Translation

ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಸೈನಿಕರ ನೂರಾರು ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಓಡಿಸಿ, ಕೇಶವನು ಪಾರ್ಥನೊಂದಿಗೆ ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ಸಂಚರಿಸಿದನು.

Word by Word

• विद्राव्य: having driven away
• Type: Verb
• Root: वि+द्रु (धातु)
• Form: ल्यप् (क्त्वान्त/absolutive), कर्तरि

• शतशः: by hundreds; in hundreds
• Type: Indeclinable
• Root: शतशस् (अव्यय)

• गुल्मान्: troops/companies (detachments)
• गुल्मान्: Karma
• Type: Noun
• Root: गुल्म (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• धार्तराष्ट्रस्य: of Dhṛtarāṣṭra’s (i.e., Duryodhana’s)
• Type: Noun
• Root: धार्तराष्ट्र (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• सैनिकान्: soldiers
• सैनिकान्: Karma
• Type: Noun
• Root: सैनिक (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• पर्यक्रामत्: moved about; ranged
• Type: Verb
• Root: परि+क्रम् (धातु)
• Form: Imperfect (लङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada

• समन्तात्: on all sides; all around
• समन्तात्: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: समन्तात् (अव्यय)

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)

• पार्थेन: with Pārtha (Arjuna)
• पार्थेन: Karana
• Type: Noun
• Root: पार्थ (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine, Instrumental, Singular

• सह: together with
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)

• केशवः: Keśava (Kṛṣṇa)
• केशवः: Karta
• Type: Noun
• Root: केशव (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine, Nominative, Singular

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Keśava (Kṛṣṇa)
• Pārtha (Arjuna)
• Dhārtarāṣṭra soldiers (Kaurava forces)