Shloka 19

Udyoga-parva Adhyāya 123 — Bhīṣma–Droṇa–Vidura Upadeśa to Duryodhana

Keśava-vākya aftermath

Devanagari script

शमे शर्म भवेत्‌ तात सर्वस्य जगतस्तथा । ह्वीमानसि कुले जात: श्रुतवाननृशंसवान्‌ । तिष्ठ तात पितु: शास्त्रे मातुश्न भरतर्षभ,“तात! संधि होनेपर ही सम्पूर्ण जगत्‌का भला हो सकता है। तुम श्रेष्ठ कुलमें उत्पन्न, लज्जाशील, शास्त्रज्ञ और क्रूरतासे रहित हो। अतः भरतश्रेष्ठ! तुम पिता और माताके शासनके अधीन रहो

Transliteration

śame śarma bhavet tāta sarvasya jagatas tathā | hvīmānasi kule jātaḥ śrutavān anṛśaṃsavān | tiṣṭha tāta pituḥ śāstre mātuś ca bharatarṣabha ||

Translation

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಮಗನೇ, ಶಾಂತಿಯಲ್ಲೇ ಕ್ಷೇಮವಿದೆ; ಅದು ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತಿಗೂ ಹಾಗೆಯೇ. ನೀನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವನು, ಲಜ್ಜಾಶೀಲನು, ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನು, ಕ್ರೂರತೆಯಿಲ್ಲದವನು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ತಂದೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ಶಿಸ್ತು-ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದೊಳಗೆ ನಿಲ್ಲು।

Word by Word

• {'śame': 'in peace

• in pacification (locative of śama)', 'śarma': 'welfare, happiness, security, well-being', 'bhavet': 'may be

• would arise (optative of √bhū)', 'tāta': 'dear child

• son (term of address)', 'sarvasya': 'of all', 'jagataḥ': 'of the world

• of living beings', 'tathā': 'thus

• in that manner', 'kule': 'in a family/lineage', 'jātaḥ': 'born', 'śrutavān': 'learned

• one who has heard/learned the scriptures and tradition', 'anṛśaṃsavān': 'non-cruel

• not harsh', 'tiṣṭha': 'stand firm

• abide (imperative of √sthā)', 'pituḥ': 'of the father', 'śāstre': 'in instruction/discipline

• in authoritative teaching', 'mātuḥ': 'of the mother', 'bharatarṣabha': 'O bull among the Bharatas

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśaṃpāyana
• Bharata lineage (bharatarṣabha)
• father (pituḥ)
• mother (mātuḥ)
• the world (jagat)