Shloka 21
Adhyāya 108: Paścima-dik—Varuṇa’s Realm, Sunset Cosmology, and Sacred-Geographic Markers
Suparṇa–Gālava संवाद
Devanagari script
एष तस्यापि ते मार्ग: परिचार्यस्य गालव । ब्रृूहि मे यदि गन्तव्यं प्रतीचीं शूणु चापराम्,गालव! तुम मेरे द्वारा परिचर्या पाने (सेवा ग्रहण करने)-के योग्य हो, अतः तुम्हें यह दक्षिण मार्ग बताया है; यदि इस दिशामें चलना हो तो मुझसे कहो अथवा अब तीसरी पश्चिम दिशाका वर्णन सुनो
Translation
ಗಾಲವನೇ! ನೀನು ನನ್ನಿಂದ ಪರಿಚರ್ಯೆ (ಸೇವೆ) ಪಡೆಯಲು ಯೋಗ್ಯನು; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನಗೆ ಈ ದಕ್ಷಿಣ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಈ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹೋಗಬೇಕಾದರೆ ನನಗೆ ಹೇಳು; ಇಲ್ಲವೇ ಈಗ ಮೂರನೆಯದು—ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನ—ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಕೇಳು.
Word by Word
एषःthis
एषः:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
तस्यof him/that
तस्य:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
तेto you/for you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootत्वद्
Form—, Dative, Singular
मार्गःpath/way
मार्गः:
Karta
TypeNoun
Rootमार्ग
FormMasculine, Nominative, Singular
परिचार्यस्यof one to be served/attended
परिचार्यस्य:
TypeAdjective
Rootपरिचार्य
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
गालवO Galava
गालव:
TypeNoun
Rootगालव
FormMasculine, Vocative, Singular
ब्रूहिtell/say
ब्रूहि:
TypeVerb
Rootब्रू (ब्रवीति)
FormImperative, 2nd, Singular, Parasmaipada
मेto me
मे:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Dative, Singular
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
गन्तव्यम्to be gone/to be proceeded (to)
गन्तव्यम्:
TypeAdjective
Rootगन्तव्य
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
प्रतीचीम्westward direction/the west
प्रतीचीम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रतीची
FormFeminine, Accusative, Singular
शृणुhear/listen
शृणु:
TypeVerb
Rootश्रु (शृणोति)
FormImperative, 2nd, Singular, Parasmaipada
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अपराम्the other/another (direction)
अपराम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअपर
FormFeminine, Accusative, Singular
गालवO Galava
गालव:
TypeNoun
Rootगालव
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
युपर्ण उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes