Shloka 20
Mātali’s Proposal for Guṇakeśī and Sumukha’s Audience with Indra
मातलिने कहा--देवर्षे! यह जो कौरव्य और आर्यकके आगे कान्तिमान् और दर्शनीय नागकुमार खड़ा है, किसके कुलको आनन्दित करनेवाला है? ।। कः: पिता जननी चास्य कतमस्यैष भोगिन: । वंशस्य कस्यैष महान् केतुभूत इव स्थित:,इसके पिता-माता कौन हैं? यह किस नागका पौत्र है तथा किसके वंशकी महान् ध्वजके समान शोभा बढ़ा रहा है?
Mātaline uvāca—Devarṣe! ya eṣa Kauravya-Āryakayoḥ agre kāntimān darśanīyaś ca nāgakumāraḥ tiṣṭhati, kasya kulam ānandayan? Kaḥ pitā jananī cāsya? katamasya eṣa bhoginaḥ? vaṁśasya kasya eṣa mahān ketubhūta iva sthitaḥ?
ಮಾತಲಿ ಹೇಳಿದನು—ದೇವರ್ಷೇ! ಕೌರವ್ಯನೂ ಆರ್ಯಕನೂ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿರುವ ಈ ಕಾಂತಿಮಂತ, ದರ್ಶನೀಯ ನಾಗಕುಮಾರನು ಯಾವ ಕುಲವನ್ನು ಆನಂದಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ? ಇವನ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಯಾರು? ಇವನು ಯಾವ ನಾಗರಾಜನ ಮೊಮ್ಮಗ? ಮತ್ತು ಯಾವ ವಂಶಕ್ಕೆ ಮಹಾಧ್ವಜದಂತೆ ನಿಂತು ಅದರ ಶೋಭೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ?
कण्व उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds the dharmic importance of knowing one’s origins and responsibilities: lineage is not mere pride, but a marker of duty, reputation, and the ethical expectations carried by a person who ‘stands like a banner’ for a family.
Mātali, addressing a divine seer, points out a splendid young Nāga standing before Kauravya and Āryaka and asks for his identification—his parents, his grandfather among the serpent-lords, and the lineage whose glory he represents.