Shloka 13
एतै: परप्रेष्पनियोगयुक्ति- रिच्छद्धिराप्तं स्वकुलेन राज्यम् । एवंगते धर्मसुतस्य राज्ञो दुर्योधनस्यापि च यद्धितं स्थात्,अपनी कुलपरम्परासे प्राप्त हुए राज्यकी अभिलाषासे ही इन वीरोंने अबतक अज्ञातावस्थामें दूसरोंकी सेवामें संलग्न रहकर तेरहवाँ वर्ष पूरा किया है। ऐसी परिस्थितिमें जिस उपायसे धर्मपुत्र युधिष्ठिर तथा राजा दुर्योधनका भी हित हो, उसका आपलोग विचार करें। आप कोई ऐसा मार्ग ढूँढ़ निकालें, जो इन कुरुश्रेष्ठ वीरोंके लिये धर्मानुकूल, न्यायोचित तथा यशकी वृद्धि करनेवाला हो। धर्मराज युधिष्ठिर यदि धर्मके विरुद्ध देवताओंका भी राज्य प्राप्त होता हो, तो उसे लेना नहीं चाहेंगे
etaiḥ parapreṣpa-niyoga-yukti-ricchadbhiḥ āptaṁ svakulena rājyam | evaṁgate dharmasutasya rājño duryodhanasyāpi ca yaddhitaṁ sthāt |
ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯದಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಸೇರಬೇಕಾದ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಬೇಕೆಂಬ ಆಶಯದಿಂದಲೇ ಈ ವೀರರು ಇದುವರೆಗೆ ಅಜ್ಞಾತಭಾವದಲ್ಲಿ ಉಳಿದು, ಪರಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ಹದಿಮೂರನೇ ವರ್ಷವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈಗ ವಿಷಯ ಈ ಹಂತಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವಾಗ, ಧರ್ಮಪುತ್ರನಾದ ರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೂ ರಾಜ ದುರ್ಯೋಧನನಿಗೂ—ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಹಿತವಾಗುವ ಉಪಾಯವನ್ನು ನೀವು ಚಿಂತಿಸಿರಿ. ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ ಈ ವೀರರಿಗೆ ಧರ್ಮಸಮ್ಮತ, ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಮತ್ತು ಕೀರ್ತಿವರ್ಧಕವಾದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಿರಿ. ಏಕೆಂದರೆ ಧರ್ಮವನ್ನು ಮೀರಿ ದೊರೆಯುವ ದೇವರಾಜ್ಯವನ್ನೂ ಧರ್ಮರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
श्रीकृष्ण उवाच
Educational Q&A
Political settlement must be pursued through dharma: the right course is one that is just, mutually beneficial, and reputation-enhancing, and Yudhiṣṭhira’s integrity is such that he will not accept even supreme power if it requires violating dharma.
After the Pāṇḍavas have completed their period of exile and the thirteenth year in concealment, Kṛṣṇa frames the situation as a moment for counsel: the assembly should seek a dharmic solution that protects the interests of both Yudhiṣṭhira and Duryodhana and avoids an unrighteous outcome.