Shloka 15
Saṃsāra-Gahana Allegory: The Brāhmaṇa in the Forest and Well (संसारगहन-आख्यान)
क्रमेण परिसर्पन्तं वल्लीवृक्षसमावृतम्,आसते मधु संवृत्य पूर्वमेव निकेतजा: । वह लताओं तथा वृक्षोंसे घिरे हुए उस कूपमें क्रमश: बढ़ा आ रहा था। वह ब्राह्मण, जिस वृक्षकी शाखापर लटका था, उसकी छोटी-छोटी टहनियोंपर पहलेसे ही मधुके छत्तोंसे पैदा हुई अनेक रूपवाली, घोर एवं भयंकर मधुमक्खियाँ मधुको घेरकर बैठी हुई थीं
krameṇa parisarpantaṃ vallīvṛkṣasamāvṛtam, āsate madhu saṃvṛtya pūrvam eva niketajāḥ |
ಆ ಬಾವಿ ಬಳ್ಳಿಗಳೂ ಮರಗಳೂ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಅದು ಕ್ರಮೇಣ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಸರಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ಮನುಷ್ಯನು ತೂಗಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಕೊಂಬೆಯ কোমಲ ಉಪಶಾಖೆಗಳ ಮೇಲೆ, ಹಿಂದೆಯೇ ಅಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ನಾನಾರೂಪದ, ಘೋರವೂ ಭಯಂಕರವೂ ಆದ ಜೇನುನೊಣಗಳು ಜೇನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಗುಂಪಾಗಿ ಕೂತಿದ್ದವು.
विदुर उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how seductive pleasures (symbolized by honey) can distract and endanger a person already trapped in peril. Ethically, it urges vigilance and detachment: do not cling to fleeting sweetness when one’s situation calls for discernment and liberation.
In the allegorical scene, a well is overgrown with creepers and trees, and as something creeps upward step by step, bees are already clustered around honey on the small twigs near the branch where a man hangs. The setting intensifies the sense of entrapment and temptation amid danger.