Shloka 19

Vāmadeva’s Rājadharma: Norm-Setting, Counsel, and the Prevention of Rāṣṭra-Vināśa (वामदेव-प्रोक्तं राजधर्मम्)

Devanagari script

ये केचित्‌ भूमिपतय: सर्वास्तानन्ववेक्षयेत्‌ । सुहृद्धिरनभिख्यातैस्तेन राजातिरिच्यते,जो राजा अपने अप्रसिद्ध सुहृदोंके द्वारा गुप्तरूपसे समस्त भूपतियोंकी अवस्थाका निरीक्षण कराता है, वह अपने इस बर्तावके द्वारा सर्वश्रेष्ठ हो जाता है

Transliteration

ye kecid bhūmipatayaḥ sarvāṁs tān anvavekṣayet | suhṛdbhir anabhikhyātaiḥ tena rājātiricyate ||

Translation

ವಾಮದೇವನು ಹೇಳಿದರು—ಯಾವ್ಯಾವ ಭೂಪತಿಗಳಿರಲಿ, ಅವರನ್ನೆಲ್ಲ ರಾಜನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಜನರಿಗೆ ಪರಿಚಯವಿಲ್ಲದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಸ್ನೇಹಿತರ ಮೂಲಕ ಇತರ ರಾಜರ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೂ ಉದ್ದೇಶವನ್ನೂ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ರಾಜನು, ಆ ನಡೆವಳಿಕೆಯಿಂದಲೇ ರಾಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Word by Word

येwho (those who)

केचित्some, certain

भूमिपतयःkings, lords of the earth

सर्वान्all

तान्them

अन्ववेक्षयेत्should observe/inspect, should keep under watch

सुहृद्भिःby friends, by well-wishers

अनभिख्यातैःby unknown/unfamed (persons)

तेनby that, thereby

राजाthe king

अतिरिच्यतेexcels, surpasses, becomes pre-eminent

Speaker

वामदेव उवाच

Characters & Entities

Vāmadeva

king (rājā)

other kings/rulers (bhūmipatayaḥ)

trusted friends/agents (suhṛd)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes