Shloka 41
उतथ्योपदेशः—राजधर्मः, दर्पनिग्रहः, प्रजारक्षणम्
Utathya’s Instruction: Royal Dharma, Restraint of Pride, Protection of Subjects
ममेदमिति नैकस्य मनुष्येष्ववतिष्ठति । त्यक्त्वा धर्म यदा राजा प्रमादमनुतिष्ठति,जब राजा धर्म छोड़कर प्रमादमें पड़ जाता है, तब मनुष्योंमेंस एक भी अपने धनको “यह मेरा है” ऐसा समझकर स्थिर नहीं रह सकता
mamedam iti naikasyā manuṣyeṣv avatiṣṭhati | tyaktvā dharmaṁ yadā rājā pramādam anutiṣṭhati ||
ಉತಥ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ‘ಇದು ನನ್ನದು’ ಎಂಬ ಭಾವ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಉಳಿಯದು. ರಾಜನು ಧರ್ಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಪ್ರಮಾದದಲ್ಲಿ ಬೀಳುವಾಗ, ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ವಾಮ್ಯಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕಿನ ವಿಶ್ವಾಸ ಕುಸಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ.
उतथ्य उवाच
Educational Q&A
Public security and even private ownership depend on righteous governance. When the ruler gives up dharma and becomes negligent, social trust breaks down and no one can feel their possessions are truly secure.
Utathya is instructing about rajadharma (the duties of kings). He warns that a king’s lapse into pramāda (heedlessness) after abandoning dharma destabilizes society so deeply that people cannot maintain the settled conviction, ‘this wealth is mine.’