Shloka 22
उतथ्योपदेशः—राजधर्मः, दर्पनिग्रहः, प्रजारक्षणम्
Utathya’s Instruction: Royal Dharma, Restraint of Pride, Protection of Subjects
Devanagari script
धर्मस्य ब्राह्मणो योनिस्तस्मात् तान् पूजयेत् सदा । ब्राह्मणानां च मान्धात: कुर्यात् कामानमत्सरी,मान्धाता! धर्मका मूल है ब्राह्मण; इसलिये ब्राह्मणोंका सदा सम्मान करना चाहिये, ब्राह्मणोंकी प्रत्येक कामनाको ईर्ष्यारहित होकर पूर्ण करना उचित है
Transliteration
dharmasya brāhmaṇo yonis tasmāt tān pūjayet sadā | brāhmaṇānāṁ ca māndhātaḥ kuryāt kāmān amatsarī ||
Translation
ಉತಥ್ಯನು ಹೇಳಿದನು— ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ ಮೂಲವೂ ಗರ್ಭವೂ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರನ್ನು ಸದಾ ಪೂಜಿಸಿ ಗೌರವಿಸಬೇಕು. ಓ ಮಾಂಧಾತಾ! ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಅಸೂಯೆಯಿಲ್ಲದೆ ಪೂರೈಸುವುದು ಯುಕ್ತ.
Word by Word
धर्मस्यof dharma
धर्मस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Genitive, Singular
ब्राह्मणःthe Brahmin
ब्राह्मणः:
Karta
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Nominative, Singular
योनिःsource/origin
योनिः:
Pradhana
TypeNoun
Rootयोनि
FormFeminine, Nominative, Singular
तस्मात्therefore/from that reason
तस्मात्:
Hetu
TypeIndeclinable
Rootतस्मात् (तद्-प्रातिपदिक)
तान्them (those Brahmins)
तान्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Plural
पूजयेत्should honor/worship
पूजयेत्:
Kriya
TypeVerb
Rootपूज्
FormOptative (Vidhi-lin), Third, Singular, Parasmaipada
सदाalways
सदा:
Kriya-vishesana
TypeIndeclinable
Rootसदा
ब्राह्मणानाम्of Brahmins
ब्राह्मणानाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Genitive, Plural
चand
च:
Samuccaya
TypeIndeclinable
Rootच
मान्धातःO Māndhātṛ (king Māndhātā)
मान्धातः:
Sambodhana
TypeNoun
Rootमान्धातृ
FormMasculine, Vocative, Singular
कुर्यात्should do/should fulfill
कुर्यात्:
Kriya
TypeVerb
Rootकृ
FormOptative (Vidhi-lin), Third, Singular, Parasmaipada
कामान्desires/wishes
कामान्:
Karma
TypeNoun
Rootकाम
FormMasculine, Accusative, Plural
अमत्सरीfree from envy
अमत्सरी:
Karta
TypeAdjective
Rootअ-मत्सरिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
उतथ्य उवाच
Characters & Entities
U
UtathyaM
MāndhātṛB
BrāhmaṇasD
DharmaVerse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes