Shloka 123
राष्ट्रगुप्ति-संग्रहः
Protection of the Realm and Principles of Revenue & Local Administration
रक्षाभ्यधिकृता नाम तेभ्यो रक्षेदिमा: प्रजा: । उस निरीक्षकका कोई गुप्तचर राष्ट्रमें घूमता रहे और सभासद् आदिके कार्य एवं मनोभावको जानकर उसके पास सारा समाचार पहुँचाता रहे। रक्षाके कार्यमें नियुक्त हुए अधिकारी लोग प्राय: हिंसक स्वभावके हो जाते हैं। वे दूसरोंकी बुराई चाहने लगते हैं और शठतापूर्वक पराये धनका अपहरण कर लेते हैं। ऐसे लोगोंसे वह सर्वार्थचिन्तक अधिकारी इस सारी प्रजाकी रक्षा करे
rakṣābhyadhikṛtā nāma tebhyo rakṣed imāḥ prajāḥ |
ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ರಕ್ಷಣಾಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರಿಂದಲೂ ಈ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು. ಒಬ್ಬ ಗುಪ್ತ ಪರಿಶೀಲಕನು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತಚರರನ್ನು ಸಂಚರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿ, ಸಭಾಸದರು ಹಾಗೂ ಇತರ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಕೃತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಮನೋಭಾವಗಳನ್ನು ತಿಳಿದು, ಎಲ್ಲ ವರ್ತಮಾನವನ್ನೂ ತನ್ನ ಬಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸಲಿ. ಏಕೆಂದರೆ ಭದ್ರತಾ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಯುಕ್ತರಾದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಬಹುಸಾ ಹಿಂಸ್ರ ಸ್ವಭಾವದವರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ಇತರರ ಅನಿಷ್ಟವನ್ನು ಬಯಸಿ, ವಂಚನೆಯಿಂದ ಪರಧನವನ್ನು ಅಪಹರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂಥವರಿಂದ ಸರ್ವಾರ್ಥಚಿಂತಕನಾದ ಅಧೀಕ್ಷಕನು ಸಮಸ್ತ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಲಿ.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even those appointed to protect can become oppressive; therefore the ruler must institute oversight (including discreet intelligence) so that the people are protected not only from external threats but also from corrupt security officials.
In Bhishma’s instruction on kingship (rajadharma), he warns that security officers may turn violent and predatory; he advises appointing a vigilant superintendent who uses secret agents to monitor officials’ actions and intentions and thereby safeguard the populace.