Shloka 1
ऋत्विग्धर्मः, दक्षिणा-न्यायः, तपसः परमार्थः
Ritvij-Dharma, the Norm of Dakṣiṇā, and the Higher Meaning of Tapas
अर एकोनाशीतितमो< ध्याय: ऋषच्विजोंके लक्षण
Yudhiṣṭhira uvāca: kva-samutthāḥ kathaṃ-śīlā ṛtvijaḥ syuḥ pitāmaha? kathaṃ-vidhāś ca rājendra tad brūhi vadatāṃ vara.
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ಪಿತಾಮಹನೇ! ಋತ್ವಿಜರು ಯಾವ ಮೂಲದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ್ದಾರೆ? ಅವರ ಸ್ವಭಾವ ಹೇಗಿರಬೇಕು? ಓ ನರೇಂದ್ರ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಅವರು ಯಾವ ಯಾವ ವಿಧಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ? ವಕ್ತಾರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ದಯವಿಟ್ಟು ಇದನ್ನು ತಿಳಿಸು.
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse frames an ethical inquiry: ritual authority (ṛtvij) must be grounded in proper origin/training and, above all, in character. It sets up Bhīṣma’s instruction that competence in sacrifice is inseparable from dharmic conduct.
In the Śānti Parva’s instruction section, Yudhiṣṭhira approaches Bhīṣma as a teacher and asks about the origin, nature, and classifications of sacrificial priests, preparing for a discussion on yajña, dakṣiṇā, and the superiority of tapas.