Shloka 39
आपद्धर्मे वैश्यवृत्तिः, विक्रय-निषेधाः, तथा ब्रह्म-क्षत्र-सम्बन्धः
Emergency Livelihood, Prohibited Trade, and Brahman–Kshatra Regulation
यमाश्रित्य नरा राजन वर्तयेयुर्यथासुखम् । अनाथास्तप्यमानाश्व दस्युभि: परिपीडिता:,डाकुओंसे पीड़ित होकर कष्ट पाते हुए अनाथ मनुष्यगण जिसकी शरणमें जाकर सुखपूर्वक रह सकें, उसीको अपने बन्धु-वान्धवके समान मानकर बड़ी प्रसन्नताके साथ उसका आदर-सत्कार करना उनके लिये उचित है; क्योंकि कुरुनन्दन! जो निर्भय होकर बारंबार दूसरोंका संकट निवारण कर सके, वही राजोचित सम्मान पानेके योग्य है
yam āśritya narā rājan vartayeyur yathāsukham | anāthās tapyamānāś ca dasyubhiḥ paripīḍitāḥ ||
ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ರಾಜನೇ! ಯಾರ ಆಶ್ರಯದಿಂದ ಜನರು ಸುಖವಾಗಿ ಬದುಕಬಲ್ಲರೋ, ಅವನೇ ಆಶ್ರಯದಾತ. ಅನಾಥರು, ದುಃಖದಿಂದ ತಪಿಸುವವರು, ದಸ್ಯುಗಳಿಂದ (ಕಳ್ಳರಿಂದ) ಪೀಡಿತರಾದವರು—ಅವರು ಆ ರಕ್ಷಕನನ್ನು ತಮ್ಮ ಬಂಧುವಿನಂತೆ ತಿಳಿದು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಗೌರವಿಸಬೇಕು; ಏಕೆಂದರೆ, ಕೂರುಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಮರುಮರು ಇತರರ ಅಪಾಯವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಬಲ್ಲವನೇ ರಾಜೋಚಿತ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನು.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler (or any protector) is worthy of honor when he fearlessly and repeatedly removes the dangers of others; the helpless should be able to take refuge in such a person and live securely.
In the Shanti Parva’s instruction on rajadharma, Bhishma addresses the king and explains the standard of true royal worth: providing dependable refuge and protection, especially for those oppressed by criminals.