Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

Purohita-Niyoga and the Brahma–Kṣatra Concord

Aila–Kaśyapa Saṃvāda

कश्यप उवाच असंत्यागात्‌ पापकृतामपापां- स्तुल्यो दण्ड: स्पृशते मिश्रभावात्‌ | शुष्केणाद दहाते मिश्रभावा- न्न मिश्र: स्थात्‌ पापकृद्धिः कथंचित्‌

kaśyapa uvāca | asaṃtyāgāt pāpakṛtām apāpāṃs tulyo daṇḍaḥ spṛśate miśrabhāvāt | śuṣkeṇārdraṃ dahate miśrabhāvān na miśraḥ sthāt pāpakṛddhiḥ kathaṃcit ||

ಕಶ್ಯಪನು ಹೇಳಿದನು—ಪಾಪ ಮಾಡುವವರ ಸಂಗವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸದೆ ಇದ್ದರೆ, ಪಾಪರಹಿತ ಧರ್ಮಾತ್ಮನೂ ಅವರ ಜೊತೆ ಬೆರೆತ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವರಂತೆಯೇ ದಂಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾನೆ. ಒಣಕಟ್ಟಿಗೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಇದ್ದರೆ ತೇವಕಟ್ಟಿಗೆಯೂ ಸುಡುವಂತೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ವಿವೇಕಿಯು ಪಾಪಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನೂ ಹೊಂದಬಾರದು।

कश्यपःKashyapa
कश्यपः:
Karta
TypeNoun
Rootकश्यप
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Singular, Parasmaipada
असन्त्यागात्from not abandoning (i.e., due to non-renunciation)
असन्त्यागात्:
Apadana
TypeNoun
Rootअ-सन्त्याग
FormMasculine, Ablative, Singular
पापकृताम्of evil-doers
पापकृताम्:
TypeNoun
Rootपापकृत्
FormMasculine, Genitive, Plural
अपापान्sinless (persons)
अपापान्:
Karma
TypeAdjective
Rootअ-पाप
FormMasculine, Accusative, Plural
तुल्यःequal/same
तुल्यः:
TypeAdjective
Rootतुल्य
FormMasculine, Nominative, Singular
दण्डःpunishment
दण्डः:
Karta
TypeNoun
Rootदण्ड
FormMasculine, Nominative, Singular
स्पृशतेtouches/afflicts
स्पृशते:
TypeVerb
Rootस्पृश्
FormPresent, 3rd, Singular, Atmanepada
मिश्रभावात्due to association/mixture
मिश्रभावात्:
Apadana
TypeNoun
Rootमिश्रभाव
FormMasculine, Ablative, Singular
शुष्केणby/with the dry (wood)
शुष्केण:
Karana
TypeAdjective
Rootशुष्क
FormNeuter, Instrumental, Singular
आदत्तेtakes on/gets (caught)
आदत्ते:
TypeVerb
Rootआ-दा
FormPresent, 3rd, Singular, Atmanepada
दह्यतेis burnt
दह्यते:
TypeVerb
Rootदह्
FormPresent (Passive), 3rd, Singular
मिश्रभावात्because of being mixed/associated
मिश्रभावात्:
Apadana
TypeNoun
Rootमिश्रभाव
FormMasculine, Ablative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
मिश्रःone who mixes/associates
मिश्रः:
Karta
TypeAdjective
Rootमिश्र
FormMasculine, Nominative, Singular
स्थात्should remain/be
स्थात्:
TypeVerb
Rootस्था
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
पापकृत्evil-doer
पापकृत्:
TypeNoun
Rootपापकृत्
FormMasculine, Nominative, Singular
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
कथंचित्in any way/at all
कथंचित्:
TypeIndeclinable
Rootकथंचित्

कश्यप उवाच

K
Kaśyapa
D
daṇḍa (punishment)
Ś
śuṣka-kāṣṭha (dry wood)
Ā
ārdra-kāṣṭha (wet wood)

Educational Q&A

Association has ethical consequences: keeping company with wrongdoers can make even a righteous person share in blame and punishment. Therefore, one should deliberately avoid intimate contact and sustained companionship with those devoted to sinful conduct.

In a didactic exchange within the Śānti Parva, the sage Kaśyapa instructs the listener using a vivid analogy—wet wood burning when mixed with dry wood—to explain how moral taint spreads through close association, urging deliberate separation from pāpakṛt (wrongdoers).