Shloka 95
Daṇḍanīti and the King as the Cause of Yuga-Order (दण्डनीतिः राजधर्मश्च युगकारणत्वम्)
Devanagari script
हसन्ति च मनुष्याणां स्वरवर्णमनांस्युत । व्याधयश्व भवन्त्यत्र प्रियन्ते च गतायुष:,मनुष्योंके स्वर, वर्ण और मन मलिन हो जाते हैं। सबको रोग-व्याधि सताने लगती है और लोग अल्पायु होकर छोटी अवस्थामें ही मरने लगते हैं
Transliteration
hasanti ca manuṣyāṇāṃ svaravarṇamanāṃsy uta | vyādhayaś ca bhavanty atra priyante ca gatāyuṣaḥ ||
Translation
ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಅಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರ ಸ್ವರ, ವರ್ಣ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ಮಲಿನವಾಗಿ ಕುಗ್ಗುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ರೋಗ-ವ್ಯಾಧಿಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿ ಅವರನ್ನು ಕಾಡುತ್ತವೆ; ಆಯುಷ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಜನರು ಯೌವನದಲ್ಲೇ ಮರಣ ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ।
Word by Word
हसन्तिthey laugh / (are derided)
हसन्ति:
Karta
TypeVerb
Rootहस् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथम, बहुवचन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
मनुष्याणाम्of humans
मनुष्याणाम्:
TypeNoun
Rootमनुष्य
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
स्वरvoice / tone
स्वर:
Karta
TypeNoun
Rootस्वर
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (समास/समुच्चय-प्रयोगे), एकवचन
वर्णcomplexion / color
वर्ण:
Karta
TypeNoun
Rootवर्ण
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (समास/समुच्चय-प्रयोगे), एकवचन
मनांसिminds
मनांसि:
Karta
TypeNoun
Rootमनस्
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
उतalso / moreover
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत
व्याधयःdiseases
व्याधयः:
Karta
TypeNoun
Rootव्याधि
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
भवन्तिarise / occur
भवन्ति:
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथम, बहुवचन
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअत्र
प्रियन्तेthey become dear / are pleased
प्रियन्ते:
TypeVerb
Rootप्री (धातु)
Formलट् (वर्तमान), आत्मनेपद, प्रथम, बहुवचन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
गतायुषःthose whose lifespan is gone / short-lived
गतायुषः:
Karta
TypeAdjective
Rootगत-आयुस्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaM
manuṣyāḥ (human beings)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes