Shloka 14
Yudhiṣṭhira’s Lament for Karṇa and Renunciation-Oriented Self-Assessment (शोक-प्रलापः / त्याग-प्रवृत्तिः)
उपवासैस्तथेज्याभिव्रतकौतुकमड़लै: । लभन्ते मातरो गर्भान् मासान् दश च बिशभ्रति
yudhiṣṭhira uvāca | upavāsais tathejābhir vratakautukamaṅgalaiḥ | labhante mātaro garbhān māsān daśa ca bibhrati | iha cāmutra caiveti kṛpaṇāḥ phalahetavaḥ |
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ಉಪವಾಸ, ಯಜ್ಞ, ವ್ರತ, ಕೌತುಕ ಹಾಗೂ ಮಂಗಳಕರ್ಮಗಳಿಂದ ತಾಯಂದಿರು ಗರ್ಭಲಾಭವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ; ಹತ್ತು ತಿಂಗಳು ಗರ್ಭವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಪೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ‘ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ’ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಆ ದೀನ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಫಲಾಪೇಕ್ಷೆಯಿಂದಲೇ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how even intimate, nurturing acts (pregnancy and child-rearing) are often intertwined with expectation of ‘fruit’—benefit in this world and the next—thus pointing to the ethical tension between selfless care and result-driven motivation (phala-āśā).
Yudhiṣṭhira reflects on mothers performing religious disciplines—fasts, sacrifices, vows, and auspicious rites—to obtain and protect a child, then bearing the pregnancy for ten months, motivated by the hope that a virtuous, strong child will secure happiness for them both here and hereafter.