Shloka 3
राजा-दैवतत्वम् — The King as a Stabilizing ‘Daivata’ (Divine Function) in Social Order
अराजकेषु राष्ट्रेषु धर्मो न व्यवतिष्ठते । परस्परं च खादन्ति सर्वथा धिगराजकम्,जिन देशोंमें कोई राजा नहीं होता, वहाँ धर्मकी भी स्थिति नहीं रहती है; अतः वहाँके लोग एक-दूसरेको हड़पने लगते हैं; इसलिये जहाँ अराजकता हो, उस देशको सर्वथा धिक््कार है!
arājakeṣu rāṣṭreṣu dharmo na vyavatiṣṭhate | parasparaṃ ca khādanti sarvathā dhig arājakam ||
ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದರು— ರಾಜನಿಲ್ಲದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ ಸ್ಥಿರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಜನರು ಪರಸ್ಪರ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ನುಂಗಿಕೊಳ್ಳಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತಾರೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅರಾಜಕತೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ದೇಶವು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ನಿಂದನೀಯ.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Dharma and social stability depend on legitimate governance; without a ruler and enforcement of order, society collapses into mutual predation, so anarchy is ethically blameworthy.
In the Shanti Parva’s instruction on statecraft and rajadharma, Bhishma warns Yudhishthira that a kingless realm cannot sustain dharma and inevitably descends into violence and exploitation.