Shloka 13
Cāturāśramya-dharma—Marks of the Four Āśramas (चातुराश्रम्यधर्मः)
मान्धातोवाच यवना: किराता गान्धाराक्षीना: शबरबर्बरा: | शकास्तुषारा: कड्काश्च पह्लवाश्चान्ध्रमद्रका:
māndhātovāca—yavanāḥ kirātā gāndhārāḥ cīnāḥ śabarabarbarāḥ | śakās tuṣārāḥ kaṅkāś ca pahlavāś cāndhramadrakāḥ ||
ಮಾಂಧಾತನು ಹೇಳಿದನು—ಭಗವನ್! ನನ್ನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅನೇಕ ಮ್ಲೇಚ್ಛ ಜನರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ—ಯವನರು, ಕಿರಾತರು, ಗಾಂಧಾರರು, ಚೀನರು, ಶಬರರು ಮತ್ತು ಬರ್ಬರರು; ಶಕರು, ತುಷಾರರು, ಕಂಕರು, ಪಹ್ಲವರು, ಹಾಗೆಯೇ ಆಂಧ್ರರು ಮತ್ತು ಮದ್ರಕರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ-ಕ್ಷತ್ರಿಯ ವಂಶಜರು; ಕೆಲವರು ವೈಶ್ಯ-ಶೂದ್ರರೂ—ಧರ್ಮದಿಂದ ಪತಿತರಾದವರು. ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಕಳ್ಳತನ ಮತ್ತು ದಸ್ಯುವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹವರು ಧರ್ಮವನ್ನು ಹೇಗೆ ಆಚರಿಸುವರು? ಮತ್ತು ನನ್ನಂತಹ ರಾಜರು ಅವರನ್ನು ಯೋಗ್ಯ ಮಿತಿಗಳಲ್ಲೂ ಶಿಸ್ತಲ್ಲೂ ಹೇಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು?
इन्द्र उवाच
Educational Q&A
The verse frames a classic rāja-dharma problem: when diverse communities—including those seen as outside Vedic norms and those who have ‘fallen’ from proper conduct—live within a kingdom and survive by crime, the king must find a way to bring them under maryādā (disciplined limits) so that social order and dharma can function.
King Māndhātā addresses Indra, describing the presence of many frontier/foreign peoples and socially degraded groups in his realm, noting their reliance on theft and robbery, and asks how they can be made to practice dharma and how a ruler should regulate and reform them.