Shloka 13
अल्पान्तरगतस्यापि दशधर्मगतस्य वा । आश्रमा विहिता: सर्वे वर्जयित्वा निराशिषम्,पृथ्वीनाथ! जो शूद्र तीनों वर्णोकी सेवा करके कृतार्थ हो गया है, जिसने पुत्र उत्पन्न कर लिया है, शौच और सदाचारकी दृष्टिसे जिसमें अन्य त्रैवर्णिकोंकी अपेक्षा बहुत कम अन्तर रह गया है अथवा जो मनुप्रोक्त दस धर्मोके पालनमें तत्पर रहा हैः, वह शूद्र यदि राजाकी अनुमति प्राप्त कर ले तो उसके लिये संन्यासको छोड़कर शेष सभी आश्रम विहित हैं
alpāntaragatasyāpi daśadharmagatasya vā | āśramā vihitāḥ sarve varjayitvā nirāśiṣam, pṛthvīnātha! |
ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಪೃಥ್ವೀನಾಥನೇ! ಶೌಚ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜರಿಗಿಂತ ಕೇವಲ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಂತರ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿರುವ ಶೂದ್ರನಿಗಾದರೂ, ಅಥವಾ ಮನುಪ್ರೋಕ್ತ ದಶಧರ್ಮಗಳ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ತತ್ಪರನಾದ ಶೂದ್ರನಿಗಾದರೂ—ರಾಜನ ಅನುಮತಿ ದೊರೆತರೆ—ನಿರಾಶಿಷ ಸಂನ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಎಲ್ಲಾ ಆಶ್ರಮಗಳು ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma teaches that ethical refinement and disciplined practice of dharma can qualify a Śūdra for recognized life-stages (āśramas), while still excluding the formal renunciant state (nirāśiṣa/saṃnyāsa) in this framework.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs the king (Yudhiṣṭhira) on dharma and social-religious order. Here he addresses which āśramas are considered permissible for a Śūdra who has demonstrated high moral conduct and commitment to the ten dharmas.