Shloka 6
Āśrama-dharma: Duties of the Four Life-Stages (आश्रमधर्मः)
Devanagari script
भीष्म उवाच नमो धर्माय महते नमः कृष्णाय वेधसे । ब्राह्मणेभ्यो नमस्कृत्य धर्मान् वक्ष्यामि शाश्वतान्,भीष्मजीने कहा--महान् धर्मको नमस्कार है, विश्वविधाता श्रीकृष्णको नमस्कार है। अब मैं उपस्थित ब्राह्मणोंको नमस्कार करके सनातन धर्मका वर्णन आरम्भ करता हूँ
Translation
ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಮಹಾ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ವಿಶ್ವವಿಧಾತ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಈಗ ಉಪಸ್ಥಿತರಿರುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ವಂದಿಸಿ, ಶಾಶ್ವತ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
Word by Word
भीष्मःBhishma
भीष्मः:
Karta
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), Third, Singular, Parasmaipada
नमःsalutation
नमः:
TypeIndeclinable
Rootनमस्
धर्मायto Dharma / to righteousness
धर्माय:
Sampradana
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Dative, Singular
महतेgreat
महते:
Sampradana
TypeAdjective
Rootमहत्
FormMasculine, Dative, Singular
नमःsalutation
नमः:
TypeIndeclinable
Rootनमस्
कृष्णायto Krishna
कृष्णाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootकृष्ण
FormMasculine, Dative, Singular
वेधसेto the creator / ordainer
वेधसे:
Sampradana
TypeNoun
Rootवेधस्
FormMasculine, Dative, Singular
ब्राह्मणेभ्यःto the Brahmanas
ब्राह्मणेभ्यः:
Sampradana
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Dative, Plural
नमस्कृत्यhaving saluted
नमस्कृत्य:
TypeVerb
Rootनमस्-कृ
FormAbsolutive (Tumun/lyap), क्त्वा/ल्यप् (नमस्कृत्य), Active (parasmai sense)
धर्मान्duties / laws / dharmas
धर्मान्:
Karma
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Accusative, Plural
वक्ष्यामिI shall speak / I will explain
वक्ष्यामि:
TypeVerb
Rootवच्
FormSimple Future (Lृट्), First, Singular, Parasmaipada
शाश्वतान्eternal / perennial
शाश्वतान्:
Karma
TypeAdjective
Rootशाश्वत
FormMasculine, Accusative, Plural
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes