Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

Āśrama-dharma: Duties of the Four Life-Stages (आश्रमधर्मः)

राजा दूसरा कर्म करे या न करे, प्रजाकी रक्षा करने-मात्रसे वह कृतकृत्य हो जाता है। उसमें इन्द्र देवता-सम्बन्धी बलकी प्रधानता होनेसे राजा 'ऐन्द्र' कहलाता है ।। वैश्यस्यापि हि यो धर्मस्तं ते वक्ष्यामि शाश्वतम्‌ | दानमध्ययनं यज्ञ: शौचेन धनसंचय:,अब वैश्यका जो सनातन धर्म है, वह तुम्हें बता रहा हूँ। दान, अध्ययन, यज्ञ और पवित्रतापूर्वक धनका संग्रह ये वैश्यके कर्म हैं

vaiśyasyāpi hi yo dharmas taṃ te vakṣyāmi śāśvatam | dānam adhyayanaṃ yajñaḥ śaucena dhana-saṃcayaḥ ||

ಪ್ರಜಾರಕ್ಷಣೆಯಷ್ಟರಿಂದಲೇ ರಾಜನು ಕೃತಕೃತ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಇಂದ್ರಸಂಬಂಧಿಯಾದ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯದಿಂದ ರಾಜನು ‘ಐಂದ್ರ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಈಗ ವೈಶ್ಯನ ಶಾಶ್ವತ ಧರ್ಮವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ದಾನ, ಅಧ್ಯಯನ, ಯಜ್ಞ ಮತ್ತು ಶೌಚದಿಂದ ಧನಸಂಚಯ; ಇವೇ ವೈಶ್ಯನ ಕರ್ಮಗಳು.

वैश्यस्यof the Vaiśya
वैश्यस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवैश्य
FormMasculine, Genitive, Singular
अपिalso/indeed
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
हिfor/indeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
यःwhich/that (who)
यः:
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
धर्मःduty/dharma
धर्मः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Nominative, Singular
तम्that (him/it)
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
तेto you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormDative, Singular
वक्ष्यामिI shall tell
वक्ष्यामि:
TypeVerb
Rootवच्
FormSimple Future (Luṭ), 1st, Singular, Parasmaipada
शाश्वतम्eternal/perpetual
शाश्वतम्:
TypeAdjective
Rootशाश्वत
FormMasculine, Accusative, Singular
दानम्giving/charity
दानम्:
Karta
TypeNoun
Rootदान
FormNeuter, Nominative, Singular
अध्ययनम्study
अध्ययनम्:
Karta
TypeNoun
Rootअध्ययन
FormNeuter, Nominative, Singular
यज्ञःsacrifice/ritual
यज्ञः:
Karta
TypeNoun
Rootयज्ञ
FormMasculine, Nominative, Singular
शौचेनwith purity/cleanliness
शौचेन:
Karana
TypeNoun
Rootशौच
FormNeuter, Instrumental, Singular
धनसंचयःaccumulation of wealth
धनसंचयः:
Karta
TypeNoun
Rootधन-संचय
FormMasculine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhishma
V
Vaishya