Shloka 6
अध्याय ५७ — राज्ञः नित्यप्रयत्नः, रक्षा-प्रधानता, तथा त्याग-नीतिः
Chapter 57: Constant Royal Vigilance, Primacy of Protection, and Principles of Dismissal
Devanagari script
मरुत्तेन हि राज्ञा वै गीत: श्लोक: पुरातन: । राजाधिकारे राजेन्द्र बृहस्पतिमते पुरा,राजेन्द्र! पूर्वकालमें राजा मरुत्तने एक प्राचीन श्लोकका गान किया था, जो बृहस्पतिके मतानुसार राजाके अधिकारके विषयमें प्रकाश डालता है
Transliteration
maruttena hi rājñā vai gītaḥ ślokaḥ purātanaḥ | rājādhikāre rājendra bṛhaspatimate purā ||
Translation
ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದರು— ರಾಜೇಂದ್ರನೇ! ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಜ ಮರುತ್ತನು ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ಮತಾನುಸಾರ ರಾಜಾಧಿಕಾರದ ವಿಷಯವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಒಂದು ಪುರಾತನ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದನು.
Word by Word
मरुत्तेनby (King) Marutta
मरुत्तेन:
Karana
TypeNoun
Rootमरुत्त
FormMasculine, Instrumental, Singular
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
राज्ञाby the king
राज्ञा:
Karana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Instrumental, Singular
वैindeed/verily
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
गीतःsung/recited
गीतः:
TypeVerb
Rootगी
FormMasculine, Nominative, Singular, kta (past passive participle)
श्लोकःa verse
श्लोकः:
Karta
TypeNoun
Rootश्लोक
FormMasculine, Nominative, Singular
पुरातनःancient
पुरातनः:
TypeAdjective
Rootपुरातन
FormMasculine, Nominative, Singular
राजाधिकारेin/with regard to royal authority
राजाधिकारे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराज-अधिकार
FormMasculine, Locative, Singular
राजेन्द्रO king of kings
राजेन्द्र:
TypeNoun
Rootराजेन्द्र
FormMasculine, Vocative, Singular
बृहस्पतिमतेin/according to the doctrine of Bृहस्पति
बृहस्पतिमते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootबृहस्पति-मत
FormNeuter, Locative, Singular
पुराformerly/once
पुरा:
TypeIndeclinable
Rootपुरा
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaM
MaruttaB
BṛhaspatiR
Rājendra (addressed king, i.e., Yudhiṣṭhira in context)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes