Shloka 26
Bhīṣma’s Śara-śayyā Stuti to Vāsudeva and Yogic Preparation for Dehotsarga
Body-Relinquishment
वे ही इस विश्वके परम आधार हैं। इन्हींको नारायणदेव कहते हैं। वे सूक्ष्मसे भी सूक्ष्म और स्थूलसे भी स्थूल हैं। वे भारी-से-भारी और उत्तमसे भी उत्तम हैं ।। यं वाकेष्वनुवाकेषु निषत्सूपनिषत्सु च । गृणन्ति सत्यकर्माणं सत्यं सत्येषु सामसु,वाकों& और अनुवाकोंमें-, निषदों5 और उपनिषदोंमें तथा सच्ची बात बतानेवाले साममन्त्रोंमें उन्हींको सत्य और सत्यकर्मा कहते हैं
sa hi viśvasya parama ādhāraḥ; taṃ nārāyaṇaṃ devāḥ pravadanti. sa sūkṣmāt sūkṣmataraḥ sthūlāt sthūlataraḥ; gurutvāt gurutaraḥ śreṣṭhatvāc ca śreṣṭhataraḥ. yaṃ vākeṣv anuvākeṣu niṣatsu upaniṣatsu ca gṛṇanti satyakarmāṇaṃ satyaṃ satyeṣu sāmasu.
ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಅವನೇ ಈ ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವದ ಪರಮ ಆಧಾರ; ದೇವರುಗಳು ಅವನನ್ನು ನಾರಾಯಣನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವನು ಸೂಕ್ಷ್ಮಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಸ್ಥೂಲಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅತಿಸ್ಥೂಲ; ಭಾರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅತಿಭಾರಿ, ಮತ್ತು ಉತ್ತಮಕ್ಕಿಂತಲೂ ಪರಮೋತ್ತಮ. ವೇದದ ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅನುವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ನಿಷದಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಸತ್ಯವನ್ನು ಸಾರುವ ಸಾಮಗಾನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಋಷಿಗಳು ಅವನನ್ನು ‘ಸತ್ಯ’ ಮತ್ತು ‘ಸತ್ಯಕರ್ಮಾ’—ಅವನ ಕ್ರಿಯೆಯೇ ಸತ್ಯ—ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The Supreme (Nārāyaṇa) is the ultimate ground of existence and the standard of dharma: He is identified with Satya (Truth) and with satyakarman (truthful action), implying that ethical life must be rooted in reality and integrity rather than expediency.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and ultimate principles; here he elevates the discussion to the highest metaphysical level by describing Nārāyaṇa as the cosmic foundation praised throughout Vedic and Upaniṣadic revelation.