Shloka 173
Bhīṣma’s Śara-śayyā Stuti to Vāsudeva and Yogic Preparation for Dehotsarga
Body-Relinquishment
युकत्या सर्वात्मना55त्मानं तं॑ प्रपद्ये प्रजापतिम् । जो स्वयं शुद्ध हैं, जिनकी प्राप्तिका मार्ग भी शुद्ध है, जो हंसस्वरूप, तत् पदके लक्ष्यार्थ परमात्मा और प्रजापालक परमेष्ठी हैं, मैं सब ओरसे सम्बन्ध तोड़ केवल उन्हींसे नाता जोड़कर सब प्रकारसे उन्हीं सर्वात्मा श्रीकृष्णकी शरण लेता हूँ
yuktyā sarvātmanā ātmānaṃ taṃ prapadye prajāpatiṃ |
ವಿವೇಕಯುಕ್ತಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಆತ್ಮಭಾವದಿಂದ ನಾನು ಆ ಪ್ರಜಾಪತಿಯನ್ನು ಶರಣಾಗುತ್ತೇನೆ. ಅವರು ಸ್ವತಃ ಶುದ್ಧರು; ಅವರನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಮಾರ್ಗವೂ ಶುದ್ಧ; ಹಂಸಸ್ವರೂಪರು; ‘ತತ್’ ಪದದ ಲಕ್ಷ್ಯಾರ್ಥವಾದ ಪರಮಾತ್ಮ; ಪ್ರಜಾಪಾಲಕ ಪರಮೇಷ್ಠಿ. ನಾನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕಿನ ಬಂಧಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ, ಅವರೊಂದಿಗೇ ನಂಟು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಆ ಸರ್ವಾತ್ಮನಾದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಶರಣನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತೇನೆ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
True refuge is taken with both clarity (yuktyā) and total commitment (sarvātmanā). The verse teaches that surrender to the highest protector (Prajāpati) is an ethical reorientation: withdrawing reliance from lesser supports and grounding one’s life in the pure source of order and guardianship.
In the Śānti Parva’s instruction-setting, Bhīṣma speaks as a teacher on dharma and spiritual conduct. Here he voices a personal vow-like statement of taking refuge in Prajāpati, exemplifying the devotional and contemplative posture that undergirds his broader counsel.