Shloka 8
Yudhiṣṭhira’s Post-Accession Settlements and Approach to Vāsudeva (युधिष्ठिरस्य राज्यस्थापनं वासुदेवाभिगमनं च)
Devanagari script
कृपाय च महाराज गुरुवृत्तिमवर्तत । विदुराय च राजासौ पूजां चक्रे यतव्रत:,महाराज! राजाने कृपाचार्यके साथ वही बर्ताव किया, जो एक शिष्यको अपने गुरुके साथ करना चाहिये। नियमपूर्वक व्रतका पालन करनेवाले युधिष्ठिरजीने विदुरजीका भी पूजनीय पुरुषकी भाँति सम्मान किया
Translation
ಮಹಾರಾಜ! ರಾಜನು ಕೃಪಾಚಾರ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಶಿಷ್ಯನು ಗುರುವರ್ಯರೊಂದಿಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದಂತೆ ಗುರುವೃತ್ತಿಯಿಂದ ವರ್ತಿಸಿದನು. ನಿಯಮವ್ರತಪಾಲಕನಾದ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ವಿದುರನಿಗೂ ಪೂಜ್ಯಪುರುಷನಂತೆ ಗೌರವ-ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು.
Word by Word
कृपायto Kripa (Kripacharya)
कृपाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootकृपा (कृपाचार्य)
FormMasculine, Dative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
महाराजO great king
महाराज:
TypeNoun
Rootमहाराज
FormMasculine, Vocative, Singular
गुरुवृत्तिम्the conduct due to a teacher / guru-like conduct
गुरुवृत्तिम्:
Karma
TypeNoun
Rootगुरुवृत्ति
FormFeminine, Accusative, Singular
अवर्ततbehaved / conducted himself
अवर्तत:
TypeVerb
Rootवृत् (वर्तते)
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular, Atmanepada
विदुरायto Vidura
विदुराय:
Sampradana
TypeNoun
Rootविदुर
FormMasculine, Dative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
राजाthe king
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
असौthat (he)
असौ:
Karta
TypePronoun
Rootअसौ (सर्वनाम)
FormMasculine, Nominative, Singular
पूजाम्honour / worship / reverence
पूजाम्:
Karma
TypeNoun
Rootपूजा
FormFeminine, Accusative, Singular
चक्रेdid / performed / rendered
चक्रे:
TypeVerb
Rootकृ (करोति)
FormPerfect (Lit), 3rd, Singular, Atmanepada
यतव्रतःone of restrained vows / observing vows
यतव्रतः:
Karta
TypeAdjective
Rootयतव्रत
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes