Shloka 6
साम्ना भेदेन दानेन दण्डेनेति चतुर्विधम् | विषमस्थं समस्थं॑ च चक्षुध्यनिन रक्षति
sāmnā bhedena dānena daṇḍeneti caturvidham | viṣamasthaṃ samasthaṃ ca cakṣurdhyānena rakṣati ||
ಸಾಮ, ಭೇದ, ದಾನ, ದಂಡ—ಇವು ನಾಲ್ಕು ಉಪಾಯಗಳು. ವಿವೇಕದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅವನು ವಿಷಮ, ವಕ್ರಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತವನನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಸಮದರ್ಶಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತು ಚಿಂತನೆಯ ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಕಣ್ಣು ಮೊದಲಾದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ದುರ್ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಜಾರದೆ ಇರಲು ಕಾಪಾಡುತ್ತಾನೆ.
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
Ethical governance and self-governance both require appropriate means: conciliation, strategic division, gifts, and punishment. Alongside these external measures, inner vigilance (dhyāna/discernment) is essential to protect the impartial person and to restrain the senses from drifting into harmful conduct.
In the didactic setting of Śānti Parva, a Brāhmaṇa speaker explains principles of nīti: how one corrects those who act unjustly and safeguards the balanced-minded, emphasizing that reflective awareness also functions as a guard over the senses.