Shloka 226
Āścarya-kathana: Brāhmaṇa–Nāga Dialogue on Sūrya (Vivasvat) and the ‘Second Sun’ Phenomenon
वायुना द्विपदां श्रेष्ठ कथितो जगदायुषा । यह दुष्कर धर्म ऋग्वेदके पाठमें स्पष्टरूपसे पढ़ा गया है। नरश्रेष्ठ! सुपर्णसे उस सनातन धर्मको इस जगत्के प्राणस्वरूप वायुने प्राप्त किया
vāyunā dvipadāṃ śreṣṭha kathito jagadāyuṣā | yaḥ duṣkara-dharma ṛgvedake pāṭhe spaṣṭa-rūpase paṭhā gayā hai | naraśreṣṭha! suparṇase usa sanātana-dharmako asya jagat-ke prāṇa-svarūpa vāyunā prāpta kiyā |
ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದ್ವಿಪದಶ್ರೇಷ್ಠ, ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಾಣಸ್ವರೂಪನಾದ ವಾಯುವೇ ಈ ಉಪದೇಶವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದನು. ಆ ದುಶ್ಚರ, ಸನಾತನ ಧರ್ಮವು ಋಗ್ವೇದಪಾಠದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪಠ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೇ ನರಶ್ರೇಷ್ಠ, ವಾಯುವು ಆ ಶಾಶ್ವತ ಧರ್ಮವನ್ನು ಸುಪರ್ಣ (ಗರುಡ)ನಿಂದ ಪಡೆದನು.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes that ‘sanātana-dharma’ is ancient, authoritative, and difficult to practise, and that it is preserved through a sacred lineage of transmission—grounded in Vedic recitation—linking cosmic forces (Vāyu) and divine beings (Suparṇa/Garuḍa).
Vaiśampāyana identifies the source and pedigree of a Dharma teaching: it is said to be taught by Vāyu (the world’s life-breath), explicitly attested in the Ṛgvedic tradition, and received by Vāyu from Suparṇa (Garuḍa), establishing its antiquity and credibility.