Shloka 2
Nāgendra–Brāhmaṇa Saṃvāda: Praśna-vidhi and Dharmic Approach on the Gomatī Riverbank
Devanagari script
महावराहसृष्टा च पिण्डोत्पत्ति: पुरातनी । प्रवृत्ती च निवृत्ती च यो यथा परिकल्पित:
Transliteration
mahāvarāhasṛṣṭā ca piṇḍotpattiḥ purātanī | pravṛttī ca nivṛttī ca yo yathā parikalpitaḥ ||
Translation
ಶೌನಕನು ಹೇಳಿದನು—ದೇಹಧಾರಿಗಳಾದ ಜೀವಿಗಳ ಈ ಪ್ರಾಚೀನ ಪಿಂಡೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಹಾವರಾಹಸೃಷ್ಟಿಯೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹಾಗೂ ನಿವೃತ್ತಿ ಎಂಬ ಎರಡು ಮಾರ್ಗಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
Word by Word
महावराहसृष्टाcreated by the great boar (Varāha)
महावराहसृष्टा:
Karta
TypeAdjective
Rootमहावराहसृष्टा (महावराह + सृष्टा)
FormFeminine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
पिण्डोत्पत्तिःthe origin/production of the body (embryonic mass)
पिण्डोत्पत्तिः:
Karta
TypeNoun
Rootपिण्डोत्पत्ति (पिण्ड + उत्पत्ति)
FormFeminine, Nominative, Singular
पुरातनीancient, primeval
पुरातनी:
TypeAdjective
Rootपुरातन
FormFeminine, Nominative, Singular
प्रवृत्तिःengagement (in action/worldly activity)
प्रवृत्तिः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रवृत्ति
FormFeminine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
निवृत्तिःwithdrawal (cessation/renunciation)
निवृत्तिः:
Karta
TypeNoun
Rootनिवृत्ति
FormFeminine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
यःwho/which
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
यथाas, in whatever manner
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
परिकल्पितःarranged/ordained, prescribed
परिकल्पितः:
TypeAdjective
Rootपरि-√कॢप् (परिकल्पित)
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
शौनक उवाच
Characters & Entities
श
शौनक (Śaunaka)म
महावराह (Mahāvarāha / Varāha)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes