Shloka 36
Nāga-āyatana-darśana-pratīkṣā — The Brāhmaṇa’s Request and Waiting on the Gomatī
वे दोनों सम्पूर्ण लोकोंको प्रकाशित करनेवाले सूर्यसे भी अधिक तेजस्वी थे। उन पूज्य महात्माओंके वक्षःस्थलमें श्रीवत्सके चिह्न सुशोभित हो रहे थे और वे अपने मस्तकपर जटामण्डल धारण किये हुए थे ।। जालपादभुजौ तौ तु पादयोश्वक्रलक्षणौ | व्यूढोरस्कौ दीर्घभुजी तथा मुष्कचतुष्किणौ,उनके हाथोंमें हंसका और चरणोंमें चक्रका चिह्न था। विशाल वक्ष:स्थल, बड़ी-बड़ी भुजाएँ, अण्डकोशमें चार-चार बीज, मुखमें साठ दाँत और आठ दाढ़ें, मेघके समान गम्भीर स्वर, सुन्दर मुख, चौड़े ललाट, बाँकी भौंहें, सुन्दर ठोढ़ी और मनोहर नासिकासे उन दोनोंकी अपूर्व शोभा हो रही थी
jālapādabhujau tau tu pādayoś cakralakṣaṇau | vyūḍhoraskau dīrghabhujī tathā muṣkacatuṣkiṇau ||
ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಸೂರ್ಯನಿಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ತೇಜಸ್ವಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಆ ಪೂಜ್ಯ ಮಹಾತ್ಮರ ವಕ್ಷಸ್ಥಲದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀವತ್ಸ ಲಕ್ಷಣವು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು; ಅವರು ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಜಟಾಮಂಡಲವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಸಚಿಹ್ನ, ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಚಕ್ರಚಿಹ್ನ ಎಂಬ ಮಂಗಳಲಕ್ಷಣಗಳು ಇದ್ದವು. ಅವರು ವಿಶಾಲ ವಕ್ಷಸ್ಥಲದವರು, ದೀರ್ಘಭುಜಿಗಳು, ಅಪೂರ್ವ ದೇಹಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತರು—ಚತುರ್ಗುಣ ಜನನಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಅಪರೂಪದ ಲಕ್ಷಣವೂ ಅವರಲ್ಲಿ ಇತ್ತು।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage underscores that true moral authority (dharma) is recognized through sanctity and auspicious signs: radiance, restraint, and divinely marked presence symbolize inner purity and ethical legitimacy, not mere power or status.
Vaiśaṃpāyana is describing two extraordinary, venerable beings whose bodies bear traditional auspicious marks (Śrīvatsa, cakra, etc.). The narration establishes their exceptional, quasi-divine stature so that their forthcoming words or role in the episode carry decisive ethical weight.