Shloka 40

Atithi’s Direction to the Nāga-sage Padma at Naimiṣa (अतिथ्युपदेशः—नैमिषे पद्मनागोपाख्यानप्रस्तावः)

Devanagari script

अथ दधीचस्तथैवाविमना: सुखदुःखसमो महायोगी आत्मानं समाधाय शरीरपरित्यागं चकार,यह सुनकर दधीचिके मनमें पूर्ववत्‌ सोत्साह बना रहा, तनिक भी उदासी नहीं हुई। वे सुख और दु:खमें समान भाव रखनेवाले महान्‌ योगी थे। उन्होंने आत्माको परमात्मामें लगाकर अपने शरीरका परित्याग कर दिया

Transliteration

atha dadhīcas tathaivāvimanaḥ sukhaduḥkha-samaḥ mahāyogī ātmānaṃ samādhāya śarīra-parityāgaṃ cakāra |

Translation

ಆಗ ದಧೀಚಿ ಪೂರ್ವವತ್ತೇ ಅಚಲವಾಗಿ, ಅಶಾಂತಿಯಿಲ್ಲದೆ, ಮನೋವಿಷಾದವಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದನು. ಸುಖದುಃಖಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಭಾವವಿಟ್ಟ ಆ ಮಹಾಯೋಗಿ ಸಮಾಧಿಯಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ, ಪರಮಾತ್ಮನಲ್ಲಿ ಅಂತರಾತ್ಮವನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿ, ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು.

Word by Word

अथthen/thereupon

दधीचःDadhichi (sage)

तथाthus/in that manner

एवindeed/just

अविमनाःnot dejected; untroubled in mind

सुखhappiness/pleasure

दुःखsorrow/pain

समःequal; even-minded

महायोगीgreat yogin

आत्मानम्the self

समाधायhaving composed/fixed (in concentration)

शरीरbody

परित्यागम्abandonment; renunciation

चand

चकारdid; performed

Speaker

तास्त्वाष्ट उवाच क्‍व गमिष्यथास्यतां तावन्मया सह श्रेयो भविष्यन्तीति

Characters & Entities

Dadhīca

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes