Shloka 63
Atithi-prāpti and the Brāhmaṇa’s Deliberation on Triadic Dharma (अतिथिप्राप्तिः धर्मत्रयविचारश्च)
स तथा यज्ञभागाहों वेदसूत्रे मया कृत: । “इस महान् यज्ञमें जिस देवताने मेरे लिये जैसा भाग निश्चित किया है, वह वैदिक सूत्रमें मेरेद्वारा वैसे ही यज्ञभागका अधिकारी बनाया गया ।। ६२ $ ।। यूयं लोकान् भावयध्वं यज्ञभागफलोचिता:
sa tathā yajñabhāgāhaṃ veda-sūtre mayā kṛtaḥ | “asmin mahān yajñe yasya devatāyā mama yathā bhāgo niścitaḥ sa vaidika-sūtre mayā tathaiva yajñabhāgasya adhikārī kṛtaḥ || 62 || yūyaṃ lokān bhāvayadhvaṃ yajñabhāga-phala-ucitāḥ ||”
ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು— ನಾನು ವೇದಸೂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಭಾಗಗಳ ನಿಯಮವನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆನು. ಈ ಮಹಾಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ನಿಮಿತ್ತ ಯಾವ ದೇವತೆಗೆ ಯಾವ ಭಾಗ ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿತ್ತೋ, ಆ ದೇವತೆಯನ್ನೇ ಆ ವೈದಿಕ ಸೂತ್ರದ ಮೂಲಕ ನಾನು ಆ ಯಜ್ಞಭಾಗಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದೆನು. ಯಜ್ಞಭಾಗಫಲಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯರಾದ ನೀವು ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸಿ ಧರಿಸಿರಿ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Ritual reciprocity and dharmic order: deities receive their properly assigned sacrificial portions as sanctioned by Vedic formulae, and in return they sustain the worlds. Correct allotment (adhikāra) and scriptural authorization (vaidika-sūtra) uphold cosmic balance.
The speaker describes establishing, through Vedic sūtras, the rightful distribution of sacrificial shares to specific deities in a great sacrifice, and then exhorts those entitled to such sacrificial fruits to nourish and support the worlds.