Shloka 14
Adhyāya 33 — Yudhiṣṭhira’s Post-Conflict Remorse and Inquiry on Āśrama Discipline (शोक-विमर्शः, आश्रम-जिज्ञासा)
Devanagari script
व्यास उवाच मा विषादं कृथा राजन क्षत्रधर्ममनुस्मरन् । स्वधर्मेण हता द्ोते क्षत्रिया: क्षत्रियर्षभ,व्यासजी बोले--राजन! क्षत्रियशिरोमणे! तुम क्षत्रियधर्मका बारंबार स्मरण करते हुए विषाद न करो; क्योंकि ये सभी क्षत्रिय अपने धर्मके अनुसार मारे गये हैं
Transliteration
vyāsa uvāca mā viṣādaṁ kṛthā rājan kṣatradharmam anusmaran | svadharmeṇa hatā hy ete kṣatriyāḥ kṣatriyarṣabha ||
Translation
ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದನು— ರಾಜನೇ, ಕ್ಷತ್ರಿಯಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಕ್ಷತ್ರಿಯಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ ವಿಷಾದಿಸಬೇಡ; ಇವರೆಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಸ್ವಧರ್ಮದಂತೆ ಹತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
Word by Word
व्यासःVyasa
व्यासः:
Karta
TypeNoun
Rootव्यास
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular
माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा
विषादम्grief, despondency
विषादम्:
Karma
TypeNoun
Rootविषाद
FormMasculine, Accusative, Singular
कृथाःdo (make)
कृथाः:
TypeVerb
Rootकृ
FormImperative (Loṭ), Second, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
क्षत्रधर्मम्the duty of a kshatriya
क्षत्रधर्मम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्षत्रधर्म
FormMasculine, Accusative, Singular
अनुस्मरन्remembering, calling to mind
अनुस्मरन्:
Karta
TypeVerb
Rootअनुस्मृ
FormPresent active participle (Śatṛ), Masculine, Nominative, Singular
स्वधर्मेणby/according to (their) own duty
स्वधर्मेण:
Karana
TypeNoun
Rootस्वधर्म
FormMasculine, Instrumental, Singular
हताःslain, killed
हताः:
TypeVerb
Rootहन्
FormPast passive participle (Kta), Masculine, Nominative, Plural
एतेthese
एते:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
क्षत्रियाःkshatriyas, warriors
क्षत्रियाः:
Karta
TypeNoun
Rootक्षत्रिय
FormMasculine, Nominative, Plural
क्षत्रियर्षभO bull among kshatriyas (best of warriors)
क्षत्रियर्षभ:
TypeNoun
Rootक्षत्रियर्षभ
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
व्यास उवाच
Characters & Entities
V
VyasaK
King (Rajan)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes