Shloka 6
Adhyāya 314 — हिमवदाश्रमः, शक्तिक्षेपकथा, तथा स्वाध्यायविधिः
Himalayan Hermitage, the Myth of the Thrown Spear, and Rules of Vedic Study
सत्त्वस्य तु रजो दृष्ट रजसश्न तमस्तथा,सत्त्गगुणके साथ रजोगुण, रजोगुणके साथ तमोगुण, तमोगुणके साथ सत्त्वगुण तथा सत्त्गगुणके साथ अव्यक्त (जीवात्मा)-का सम्मिश्रण देखा जाता है (यह दो तत्त्वोंका संयोग या मेल ही द्वन्द्द है)। जीवात्मा जब सत्त्वगुणसे संयुक्त होता है, तब देवलोकको प्राप्त होता है
sattvasya tu rajo dṛṣṭaṃ rajasaś ca tamas tathā | tamasaś ca punaḥ sattvaṃ sattvasya cāpy avyakta-saṃyutam ||
ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ಸತ್ತ್ವದೊಂದಿಗೆ ರಜಸ್ಸು, ರಜಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ತಮಸ್ಸು, ಮತ್ತು ತಮಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಸತ್ತ್ವದ ಮಿಶ್ರಣ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಸತ್ತ್ವದೊಂದಿಗೆ ಅವ್ಯಕ್ತ (ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತತ್ತ್ವ/ಜೀವಾತ್ಮ)ದ ಸಂಯೋಗವೂ ಇದೆ. ಎರಡು ತತ್ತ್ವಗಳ ಈ ಪರಸ್ಪರ ಸೇರ್ಪಡೆಯೇ ‘ದ್ವಂದ್ವ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಜೀವಾತ್ಮ ಸತ್ತ್ವದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತನಾದರೆ ದೇವಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।
याज़्वल्क्य उवाच